LM Nguyễn Văn Khải
Thăm Diễn Đàn Giáo Dân
Phái viên DĐGD
Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Khải là một khuôn mặt không xa lạ đối với độc giả nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân. Trong suốt thời gian nổ ra vụ hàng ngàn giáo dân Hànội nồng nhiệt hưởng ứng lời mời gọi của đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt tham dự những buổi thắp nến cầu nguyện cho công lý, cho nhân quyền, nhân phảm Việt Nam tại Tòa Khâm Sứ cũ, tại giáo xứ Thái Hà, Xã Đoài, Đồng Chiêm…, hình ảnh và những hoạt động đấu tranh ôn hòa nhưng quyết liệt của cha bên cạnh các tu sĩ DCCT khác đã được đưa lên nhiều số báo. Mở lại trang 31 DĐGD số 117 phát hành tháng trước, quý độc giả cũng sẽ thấy tấm hình cha Khải trong bản chuyển ngữ một bài ký sự của Thông tấn Công Giáo Catholic News.
Nhân dịp viếng thăm Quận Cam, trưa hôm Thứ Tư 17-8-2011, cha Phêrô Nguyên Văn Khải đã ghé thăm Tòa soạn Diễn Đàn Giáo Dân. Hiện diện trong buổi hội kiến đặc biệt này có BS Trần Văn Cảo, Chủ nhiệm, nhà báo Trần Nguyên Thao, Phụ tá Chủ nhiệm, nhà văn Trần Phong Vũ, Chủ bút và ký giả Nguyễn Mạnh Thường, phụ trách mạng lưới Diễn Đàn Giáo Dân.
Dưới đây là sơ lược nội dung cuộc gặp gỡ hiếm có này.
Sau những giây phút tay bắt mặt mừng giữa một số anh em trong nhóm chủ trương nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân và người mục tử mà trước nay mọi người mới chỉ "văn kỳ thanh" nhưng chưa được vinh dự "kiến kỳ hình", mọi người yên lặng lắng nghe tâm sự của cha qua bốn chủ đề:
1/ Trong trường hợp nào cha qua du học ở Rôma?
2/ Bước đường tu trì và những hoạt động của cha trong cuộc đấu tranh bất bạo động để bảo vệ tài sản Giáo hội, phục hồi công lý và nhân quyền nhân phẩm Việt Nam trước khi xuất ngoại.
3/ Mục tiêu cuộc viếng thăm Hoa Kỳ lần này.
4/ Dư kiến tương lai.
Với lối thuật chuyện vui tươi và dí dỏm, trong suốt hơn một tiếng đồng hồ, người mục tử trẻ, Dòng Chúa Cứu Thế VN vừa bước vào lứa tuổi "tứ thập nhi bất hoặc" đã dẫn người nghe trở về với những năm thơ dại của cha, với những thăng trầm trong khi miệt mài đi tìm Ơn Gọi Linh Mục giữa lòng chế độ vô thần cộng sản, cho tới khi lãnh chức linh mục "chui" vào năm 2001, tiếp theo là những tháng ngày sôi động tại Tòa Khâm Sứ cũ, tại giáo xứ Thái Hà, Xã Đoài, Đồng Chiêm, Cồn Dầu…
Thuật lại căn nguyên nào khiến cha qua Rôma du học, linh mục Phêrô Nguyễn Văn Khải cho biết, từ lâu, Bề Trên DCCT Việt Nam đã có chương trình gửi một số linh mục của Dòng đi du học, không phải chỉ riêng ở Vatican, nhằm mục đích đào tạo thêm những giáo sĩ có trình độ tri thức cao về phương diện đạo cũng như đời để đáp ứng nhu cầu chung của Giáo hội và riêng trong pham vi nhà Dòng. Trong số đó cha là một trong những ứng viện ưu tiên mà nhà Dòng muốn gửi đi. Do một căn nguyên sâu xa nào đó, ngay từ năm 1999, tức là 12 năm trước, thời gian cha còn là một chủng sinh "chui", cơ quan công an ở tỉnh Ninh Bình, Phát Diệm là quê hương cha đã từ chối không cấp hộ chiếu cho ngài. Ít lâu sau, ngài làm hộ chiếu tại Sài Gòn, nơi ngài có hộ khẩu tạm trú dài hạn, thì ít lâu sau đó lại bị sở Công an thành phố Sàigòn tịch thu theo yêu cầu của công an Ninh Bình, với lời giải thích là "ông Nguyễn Văn Khải là phản động, con đỡ đầu của một linh mục "phản động" là linh mục Vũ Quang Điện, quê ở Phúc Nhạc, Phát Diệm tỉnh Ninh Bình, người cũng đã đi tù nhiều năm vì dám "đi tu" và dám chịu chức "chui"
Cha Phêrô tâm sự:
"Thời gian chúng cháu được Bề Trên Dòng bổ nhiệm làm việc tại Hà Nội thì cả ba anh em chúng cháu là cha Nguyễn Văn Thật, cha Nguyễn Ngọc Nam Phong và cháu ( Nguyễn Văn Khải) đã nghe được lời nhắn nhe là tất cả sẽ không bao giờ được cấp giấy tờ xuất ngoại! Nhưng con người mưu tính là một chuyện và ý Chúa lại là chuyện khác. Do sự giúp đỡ tận tình của những giáo dân tốt lành và khôn ngoan, sau gần 10 năm tĩnh toán và chuyển hộ khẩu vào Nam ra Bắc, sau nhiều lần làm lại chứng minh nhân dân với số mới, trước khi vụ Thái Hà nổ ra mấy tháng, cháu đã kín đáo xin được hộ chiếu một cách hợp pháp tại tỉnh Nam Định. Nhưng chuyện này chỉ các cha bề trên, cháu và người bạn nơi cháu nhập hộ khẩu biết chuyện. Nếu các cán bộ an ninh biết được, chắc chắn cháu sẽ tiếp tục gặp khó khăn khi xuất cảnh.
Tuy vậy việc xuất ngoại của cháu cũng gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Qua kinh nghiệm của nhiều người, nếu cháu đi qua cửa khẩu sân bay, thì chắc chắn sẽ bị công an phát hiện và ngăn chặn. Vì vậy, các đấng bề trên của cháu đã cho một cha thông thạo đường đi nước bước để dẫn cháu đi đường bộ sang Thái Lan qua ngả Lào. Dĩ nhiên trong chuyến đi mạo hiểm này, để an toàn, chúng cháu cũng phải trải qua những giây phút hồi hộp và những chặng đường gian nan. Chúng cháu cũng cầu nguyện nhiều với thánh cả Giuse vì ngài có kinh nghiệm đưa Đức Mẹ và Chúa Gieessu vượt biên giới về phía Tây bằng đường bộ như cháu.
Và sau một tháng tạm cư tại Bangkok, cha bề trên DCCT Thái Lan đã lo liệu cho cháu qua Roma bằng đường hàng không. Cháu luốn xác tín rằng khi mình tin Chúa và phó thác mọi dự tính cho Chúa, thì Chúa sẽ lo liệu mọi sự cho mình. Chẳng hạn, khi học xong trung học, cháu muốn đi tu, nhà nước cấm cản, nhưng Chúa muốn nên cháu vẫn tu được: "Tu chui". Nhà nước không cho cháu đi học thần học, nhưng Chúa muốn cháu vẫn học được: "Học chui". Nhà nước không cho cháu chịu chức linh mục, nhưng Chúa muốn cháu vẫn được chịu chức linh mục: "Chịu chức chui". Nhà nước không muốn cho cháu xuất cảnh, nhưng Chúa muốn, cháu vẫn đi được: Đi kín đáo bằng đường bộ, cho dù hết sức gian nan, nguy hiểm.
Suy nghĩ lại hành trình ơn gọi và phục vụ của mình, cháu thấy một khi đã tin vào Chúa, một khi đã quyết tâm theo ý Chúa, thì cho dù việc khó khăn đến đâu Chúa cũng giúp mình vượt qua. Chuyến xuất ngoại năm rồi của cháu là một bằng chứng cụ thể. Công an nhà nước đã nhẵn mặt cháu, đã hơn một lần ngăn chăn và tịch thu hộ chiếu của cháu, họ tưởng rằng cháu sẽ không bao giờ có cơ may đi ra nước ngoài. Nhưng cuối cùng họ đã lầm. Vì Chúa mới là chủ lịch sử."
Trả lời câu hỏi là một khi đã đi du học trong một hoàn cảnh khó khăn nghiệt ngã như thế thì sau khi học xong cha có tính trở về Việt Nam không, linh mục Phero Nguyễn Văn Khải trả lời với giọng cương quyết:
"Thiên Chúa đã chỉ đường soi lối, đã quan phòng gìn giữ từng bước đi của cháu. Chúa đưa cháu đi thì Ngài cũng dẫn cháu về. Cháu tin như thế và cháu quyết tâm về Việt Nam để phục vụ Giáo hội và quê hương. Cháu thành thật thưa với quý bác điều này là trong khi được cùng các cha và giáo dân làm chứng cho công lý và sự thật, quả thật cháu không hề sợ bị bắt bớ, tù đày, chết chóc. Niềm tin vào Chúa và tình yêu mến nhau cũng như khát vọng công lý và sự thật giúp chúng cháu vượt qua nỗi sợ hãi. Khi vượt biên giới qua lãnh thổ Ai Lao rồi từ đó len lỏi qua Thái có lúc cháu tưởng có thể bị bắt, nhưng quả thật cháu chưa bao giờ nao núng. Vì vậy, khi nào các bề trên của cháu muốn, cháu sẽ lại có mặt ở Sàigòn hoặc Hà Nội thôi."
Ngửng lại giây lâu như để nhớ lại một điều gì trong quá khứ, cha Phêrô nhìn anh em chúng tôi rồi vui vẻ cất tiếng.
"- Quý bác biết không? Trong những lần có dịp đối thoại trực tiếp với công an hoặc những viên chức nhà nước, nghe họ ra giọng khuyên giải, dạy dỗ là hãy ở yên trong nhà Dòng, lo chuyện đạo, không nên nghe theo những lời xúi bẩy để dấn sâu vào con đường nguy hiểm có thể thiệt thân, cháu đã thẳng thắn nói với họ rằng:’cám ơn các ông đã có lời khuyên. Nhưng tôi xin nói thật để quý ông hiều rằng, đới tôi, sinh mạng và sự an nguy của tôi đâu có do tôi định đoạt. Các ông thấy đấy ngay từ thời còn nhỏ dại, tôi đã quyết tâm đi tu làm linh mục để liên tiếp phải đối mặt với biết bao nhiêu khó khăn trở ngại. Người ta tìm cách cản trở, làm khó tôi khiến cho con đường tu tập của tôi bị gián đoạn nhiều phen, nhưng rồi Thiên Chúa vẫn gìn giữ hướng dẫn tôi để tôi trở thành linh mục của ngài. Tôi luôn xác tín là với thái độ khoan hòa chúng tôi sẽ thắng bạo lực, với ý hướng tôn trọng tự do, công lý chúng tôi sẽ vượt qua nô lệ, bất công; và với niềm tin nơi sự thật, chúng tôi sẽ thắng mọi mưu toan độc ác, giối gian.’ Nghe cháu nói thế chắc họ giận lắm, nhưng cuối cùng cũng chẳng làm gì lay chuyển được cháu".
Đề cập trường hợp DCCT luôn là đối tượng cho những mục tiêu bách hại của đảng và nhà nước cộng sản, theo linh mục Khải, điều này không lạ vì từ hơn nửa thế kỷ qua, tức là từ năm 1945 sau khi cộng sản bắt đầu cầm quyền ở Miền Bắc cho đến ngày hôm nay, chỉ riêng DCCT đã có 8 vị bao gồm linh mục và tu sĩ bị cộng sản sát hại, khoảng ba chục vị khác bị bắt bớ, cầm tù. Sở dĩ họ chiếu cố nhiều tới DCCT vì DCCT luôn sát ánh cũng người nghèo và những người thiện chí khá, luôn luôn lên tiếng phản đối những chính sách và hành động bất công của chế độ, lên tiếng bênh vực người nghèo, mưu tìm phẩm giá cho con người và tự do, bình đẳng cho Giáo Hội…
Vẫn theo nhận định của cha Phêrô thì nếu nhìn qua các tổ chức, các Hội Dòng khác trong Giáo hội Việt Nam, người cộng sản cũng chẳng ưa gì, nhưng khi họ chĩa tất cả những đòn thù vào DCCT chính là họ muốn gây nghi kỵ chia rẽ giữa các chi thế trong Hội Thánh. Nói cách khác họ muốn áp dụng phương cách để bẻ cả nắm đủa họ bẻ từng chiếc một.
Cha nói:
"Trong khi dấn thân cùng các cha và các giáo dân, có lẫn tại UBND quận Đống Đa cháu đã tuyên bố với nhà cầm quyền Hà Nội rằng Giáo Hội phát triển theo quy luật rất mầu nhiệm: Càng chết thì càng sống, càng bị bách hại thì càng phát triển. Các ông càng tìm cách bóp nghẹt Thái Hà, thì Thái Hà càng lớn mạnh. Đấy là điều ai cũng thấy. Các ông nên biết để xem sức mình đến đâu. Còn phần tôi, các ông cứ đe dọa và đánh tiếng bắt tôi. Nhưng tôi nói thật, tôi rất hân hạnh nếu tôi được bắt chung với giáo dân đấy. Phần tôi, tôi luôn tin điều Kinh Thánh nói:
Quân gian ác chết vì tội ác!
Kẻ giết người lành chuốc án phạt vào thân."
Niềm xác tín trên đây của cha Phêrô Nguyễn Văn Khải khiến người nghe nhớ tới câu châm ngôn của linh mục Jerzy Popiekuszko, tuyên úy Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan khi vào thời điểm căng thẳng nhất trong mối liên hệ giữa nhà cầm quyền cộng sản Varsovie với Giáo hội CG Ba Lan và giới lao động nghèo khó, cha đã mạnh dạn tổ chức những "Thánh Lễ Cầu Cho Quê Hương" ngay tại thủ đô Varsovie và trên toàn lãnh thổ Ba Lan. Trong hầu hết các bài giảng dịp này, cha Jerzy luôn nhắc đi nhắc lại không mỏi mẽt câu: "Đạo Đức thắng Gian Tà". Và trong suốt hơn một thập niên kế tiếp, nó đã trở thành chất xúc tác thúc đẩy tinh thần tranh đấu của Công Đoàn Đoàn Kết và toàn dân Ba Lan, để cuối cùng, sau khi cha Jerzy bị công an mật vụ Ba Lan ám sát một cách man rợ, quân cờ Domino đầu tiên là Ba Lan sụp đổ, kéo theo sự cáo chung của các chế độ độc tài cộng sản Đông Âu và cuối cùng là Liên bang xô Viết.
Nói về mục tiêu của cuộc viếng thăm Hoa Kỳ lần này, cha Phêrô tâm sự là DCCT hiện đang lo rất nhiều việc tông đồ. Cụ thể là việc giảng đại phúc cho các giáo xứ, giảng tĩnh tâm cho các tu sĩ, linh mục, truyền giáo cho người thượng ở cao nguyên Trung Phàn và ở miền núi phía Bắc, trợ giúp các giáo xứ vùng sâu vùng xa, phục giới trẻ và sinh viên, mục vụ cho người xa quê, mục vụ bảo vệ sự sống, giúp đỡ các chị em mang thai lỡ lầm, trợ giúp các nạn nhân HIV- AIDS, mục vụ truyền thông công lý và sự thật, mục vụ giúp đỡ những người đang tìm cách đi xuất khẩu lao động, v.v…Các tu sĩ DCCT làm việc rất hiệu quả trong các lãnh vực này, nhưng chắc chắc các ngài sẽ gặp nhiều khó khăn vì Nhà Dòng thiếu phương tiện, vì nhà cầm quyền luôn tìm cách gây khó dễ cho anh em DCCT mà điển hình là sự phong tỏa, không cho các đấng bề trên trong Dòng xuất cảnh. Vì thế, cùng với việc gặp gỡ và thăm viếng, ngài cũng mời gọi những đồng bào thành tâm thiện chí ở Hoa Kỳ tham gia hội ân nhân DCCTVN ở Mỹ mà cha Giám Tỉnh Phạm Trung Thành đã gầy dựng trước đây. Hy vọng có nhiều người yêu mến DCCT VN và cộng tác với DCCT VN trong công việc tông đồ, mục vụ bằng lời cầu nguyện và sự giúp đỡ vật chất.
Được hỏi là trong trường hợp có những người hằng tâm hằng sản muốn giúp đỡ nhà Dòng thì phải làm sao. Phải liên lạc với những ai, tổ chức nào, cha Khải đã cung cấp cho Diễn Đàn Giáo Dân thông tin sau đây:
Hội Ân Nhân DCCTVN hoặc RVPSA, PO BOX 2487, Garden Grove CA 92842-2487. Điện thoại (714) 583-8041, email: [email protected] . IRS Tax-exempt EIN# 80-0264653. Chi phiếu xin đề Hội ân nhân DCCT-VN hoặc RVPSA.
Quý vị cũng có thể liên lạc với cha Phêrô Nguyễn Văn Khải qua Email: [email protected] hoặc ĐT số: (301) 841-5513.
Đề cập tới những dự kiến tương lai, cha Phêrô cười và cho biết: bổn phận chính của cha lúc này là chăm lo việc học tập để sớm trở về Việt Nam. Trong khi ấy vẫn không quên bám sát những sự kiện liên quan tới tình hình Giáo hội và đất nước trong giai đoạn dầu sôi lửa bỏng hiện nay.
17-8-2011