Ngày 13-9-2011, Văn Phòng Dân Chủ, Nhân Quyền và Lao Động của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ công bố phúc trình thường niên cho năm 2010 về tự do tôn giáo quốc tế (International Religious Freedom Report). Phúc trình này được gửi lên quốc hội Mỹ và công bố cho dư luận. Phần nói về tự do tôn giáo tại VN dài 20 trang. Trước khi phúc trình được phổ biến, nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế và chính khách Mỹ đã khuyến cáo và kêu gọi Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đưa VN trở lại danh sách những quốc gia đáng quan tâm về tự do tôn giáo (countries of Particular Concern, gọi tắt là CPC). Việt Nam đã có tên trong danh sách này từ năm 2004, nhưng được rút ra năm 2009, ngay trước khi Tổng Thống George W. Bush đến Hà Nội dự hội nghị thượng đỉnh APEC. Có tên trong danh sách vi phạm tự do tôn giáo có thể bị quốc hội Hoa Kỳ áp dụng một số biện pháp chế tài, nhưng quan trọng nhất là mất mặt với thế giới, bị kết án vi phạm nhân quyền. Đối với những nước cộng sản và độc tài "mặt trơ trán bóng" như Trung Cộng, Bắc Hàn, Miến Điện (đều nằm trong danh sách), việc có tên trong danh sách hay không chẳng làm họ thay đổi cách cai trị. Riêng VN cộng sản thì hơi "rét" nếu thấy tên mình trên bảng đen này. Lý do: họ muốn ve vãn Mỹ và cần một lý lịch sạch để làm ăn buôn bán với thế giới văn minh, để được Mỹ và các nước khác yểm trợ khi bị đàn anh phương bắc ăn hiếp, nhất là để bịt miệng những người chống đối chế độ ở trong và ngoài nước. Vì vậy cộng sản VN rất hân hoan và vô vàn tri ân "Ngài" nữ Ngoại Trưởng Hillary Clinton đã không đưa VN trở lại danh sách đáng tủi hổ này. Tại sao Hoa Kỳ lại hành động như vậy? VN cộng sản đã hết đàn áp tôn giáo rồi chăng? Hay Hoa Kỳ có hậu ý gì khác?

Thật ra bản báo cáo không tẩy trắng cho Hà Nội về tội vi phạm tự do tôn giáo. Ngay phần đầu của bản báo cáo đã tóm tắt những vi phạm và được trình bầy chi tiết ở những phần sau:

"Không có sự thay đổi tình trạng tôn trọng tự do tôn giáo về phiá chính phủ trong thời gian quan sát của bản báo cáo này. Mặc dù có những tiến bộ, những vấn đề quan trọng vẫn tồn tại, đặc biệt tại cấp tỉnh và làng xã. Những vấn đề đó gồm việc ngâm lâu hoặc không chấp nhận ghi danh cho một số cộng đoàn tôn giáo, bao gồm Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo chính truyền, Giáo Hội Phật Giáo và những cộng đoàn Tin Lành ở miền Bắc và cao nguyên Tây Bắc. Có những báo cáo về việc đối xử hung bạo đối với những người bị bắt trong vụ giáo xứ Cồn Dầu phản đối việc đóng cửa nghiã địa của họ. Nhiều nhóm Tin Lành cho biết họ bị bạo hành khi tổ chức lễ Giáng Sinh" (Trích dịch bản Báo Cáo).

Những tiêu chuẩn vi phạm tự do tôn giáo mà Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ dựa vào để cứu xét gồm:

1/ Sách nhiễu, ngược đãi, bạo hành, giam cầm vì lý do tôn giáo,

2/ Kỳ thị tôn giáo

3/ Cấm đoán các tôn giáo không được nhà nước chấp thuận cho hành đạo

Dựa trên những tiêu chuẩn này, chế độc cộng sản VN phạm đủ mọi thứ tội liên quan đến tự do tôn giáo. Có nhiều vi phạm đã được kể trong bản phúc trình:

Phá lễ Vu Lan của Phật tử Đà Nẵng, ngăn chặn tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo tham dự các đại lễ, đánh đập, bắt bớ các giáo sĩ và giáo dân tại Tam Tòa, Đồng Chiêm, Cồn Dầu, hành hung các Mục sư Nguyễn Hồng Quang, Nguyễn Công Chính và nhiều mục sư khác trên vùng cao, bắt giam Lm Nguyễn Văn Lý và quản thúc Lm Phan Văn Lợi…

Những công dân theo Thiên Chúa giáo bị kỳ thị trong việc thăng chức hay trao trách nhiệm chỉ huy tại các cơ quan công quyền. Trên mọi giấy tờ tùy thân chính thức đều ghi rõ tôn giáo của người mang, hoặc ghi không theo đạo nào.

Giáo Hội Phật Giáo VN Thống Nhất, Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo chính truyền, nhiều cộng đoàn Tin Lành không được phép hoạt động vì không được nhà nước công nhận.

Đó là những vi phạm đã được bản báo cáo ghi nhận trên giấy trắng mực đen. Còn nhiều thứ vi phạm khác mà bản báo cáo hoặc quên xót hoặc cố tình không nói tới, như:

Cô lập hoàn toàn Hòa Thượng Thích Quảng Độ, lãnh tụ tinh thần tối cao của Giáo Hội Phật Giáo VN Thống Nhất, khiến không ai, ngoài những người thân tín, có thể tiếp xúc. Quấy phá và cấm đoán Giám Mục Hoàng Đức Oanh của giáo phận Kontum đi thăm viếng và cử hành thánh lễ cho giáo dân ở các vùng xa, vùng sâu. Bắt tín đồ Công Giáo ở miền cao ký giấy bỏ đạo đã in sẵn.

Can thiệp thô bạo vào việc Tòa Thánh Vatican bổ nhiệm các tân giám mục, cũng như làm áp lực trong việc thay đổi các chức vụ cao cấp trong giáo quyền (vụ thay thế TGM Ngô Quang Kiệt bằng TGM Nguyễn Văn Nhơn ở Hà Nội).

Can thiệp vào việc huấn luyện các linh mục tương lai: kiểm soát lý lịch chủng sinh, kiểm soát thành phần giảng huấn, can thiệp vào học trình: bắt dậy về chủ thuyết cộng sản, thành tích đảng cộng sản, và mới đây về an ninh quốc phòng với thí điểm đại chủng viện Cần Thơ.

Chiếm đất, chiếm cơ sở các tôn giáo, kể cả những nơi đang được xử dụng vào việc công ích.

Vậy mà bản báo cáo còn khen cộng sản VN đã có những tiến bộ:

"Một số tiến triển trong việc tôn trọng tự do tôn giáo đã được tiếp tục thực hiện trong giai đoạn liên quan tới bản phúc trình này. Trong nhiều địa hạt, Phật Giáo, Công Giáo, Tin Lành, Hòa Hảo và Cao Đài được báo cáo đã gia tăng hoạt động và việc hành đạo…Những thay đổi trước hết là kết qủa của việc áp dụng liên tục những tu chỉnh về khung pháp lý liên quan tới các luật lệ về tôn giáo ban hành trong các năm 2004 và 2005, cũng như thái độ tích cực hơn của chính phủ đối với các nhóm Tin Lành. Trong giai đoạn của bản phúc trình, chính phủ đã cho phép những cuộc tụ tập tôn giáo rất đông người, như những buổi lễ thường niên của Công Giáo tại thánh địa La Vang. Số người tham dự các lễ mừng Giáng Sinh và Phục Sinh trên toàn quốc đã vượt qúa những con số của năm trước. Những buổi mừng lễ Vesak đông người dự đã diễn ra tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều đô thị khác", … "Vào tháng 9, nhà cầm quyền cho phép trên 100,000 tín hữu Cao Đài tụ tập tại đền thánh Cao Đài Tây Ninh nhân dịp Giáo Chủ mở đại yến thường niên mừng Mẫu Thượng Ngàn và chín Tiên Nữ của động Diêu Trì" (Trích dịch bản Báo Cáo).

Phần khen trên có thể tóm lại trong hai điều: Khen cộng sản VN đã rộng tay với Tin Lành, công nhận nhiều cộng đoàn Tin Lành và cho phép hoạt động. Khen cộng sản VN đã cho phép các tôn giáo tổ chức những cuộc lễ lớn, có đông người tham dự. Lời khen đầu là một sự khuyến khích cộng sản lỏng tay hơn nữa với Tin Lành ở VN. Tin Lành là đạo có đa số người theo tại Hoa Kỳ. Muốn xây dựng ảnh hưởng tôn giáo tại VN, Hoa Kỳ chỉ có thể mở rộng tầm hoạt động của Tin Lành, không thể xâm nhập các tôn giáo khác. Lời khen thứ hai là đề cao thành tích của cộng sản trong việc cho phép tổ chức các đại lễ của các tôn giáo với hàng chục, hàng trăm ngàn tín đồ tham dự. Báo cáo còn quên kể những đại lễ vô cùng "hoành tráng" của Giáo Hội Công Giáo VN nhân dịp Năm Thánh kỷ niệm 350 thành lập hàng giáo phẩm. Những đại lễ khai mạc ở Sở Kiện và bế mạc ở La Vang phải được góp phần trong lời khen này và chắc chắn cũng là một trong những lý do để Hoa Kỳ không đưa VN vào danh sách những quốc gia đáng quan tâm về tự do tôn giáo. Ai dám nói đó là những biến cố hoàn toàn tôn giáo, không có tác dụng chính trị?

Mặc dù có những mâu thuẫn ngay trong bản Báo Cáo, mặc dù cộng sản VN đã vi phạm tất cả những tiêu chuẩn tôn trọng tự do tôn giáo được đề ra, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cố tìm những hình thức bề ngoài để khen và coi đó như lý do để không đưa VN trở lại danh sách những nước vi phạm. Tại sao Hoa Kỳ làm thế? Thưa, từ 2009, Hoa kỳ đã khởi động tiến trình kéo cộng sản VN ra khỏi qũy đạo Trung Cộng. Hoa Kỳ biết rõ cộng sản VN đã quá lệ thuộc Trung Cộng và một phần trong số lãnh đạo cao cấp ở Hà Nội cũng muốn tìm cách thoát bớt áp lực của Trung Cộng. Muốn vậy phải dựa vào Mỹ. Mỹ phải ủng hộ thành phần này, giúp họ tạo ảnh hưởng càng ngày càng lớn hơn. Cách giúp tốt nhất là nhẹ lời tố cáo, là ve vuốt kèm theo những hứa hẹn cộng tác kinh tế và quân sự. Việc này Mỹ đã và đang làm, nhất là khi Biển Đông nổi sóng để trở thành một vấn đề quốc tế nóng bỏng. Ve vuốt có nghiã là tạm quên những tội lỗi, đề cao những thành tích dù rất mỏng, đưa kẹo bánh ra nhử. Như vậy làm sao Mỹ có thể đưa VN cộng sản vào danh sách những quốc gia cần phải quan tâm về tự do tôn giáo? Tuy nhiên, Mỹ là bậc thầy trong kỹ thuật vừa xoa vừa đánh, vừa cho ăn cà rốt vừa đưa cây gậy ra dọa. Bản báo cáo cho biết từ Ngoại Trưởng Hillary Clinton đến các đại sứ đều đặt vấn đề nhân quyền mỗi khi gặp các lãnh đạo VN. Hoa Kỳ nói thẳng nhân quyền là một trong những trở ngại lớn nhất trong mối bang giao Việt Mỹ. Mỗi năm Mỹ Việt đều có một hội nghị kiểm điểm và thảo luận về nhân quyền. Các nhân viên của Tòa Đại Sứ Mỹ tại Hà Nội và Tòa Tổng Lãnh Sự Mỹ ở Sài Gòn đều thường xuyên gặp gỡ các giới chức công quyền và các nhà lãnh đạo các tôn giáo để ghi nhận và đề nghị những việc liên quan tới tự do tôn giáo. Như vậy ta thấy bản báo cáo thường niên của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ không thể hoàn toàn trung thực như Quốc Hội Hoa Kỳ và mọi người mong muốn. Nó được thiết lập với ý định tốt, nhưng từ từ đã biến thành một công cụ chính trị để vừa làm áp lực vừa vỗ về chiêu dụ các đối tác, thích ứng với chính sách giai đoạn hay dài hạn của Hoa Kỳ. Điều này dậy ta phải trông cậy vào chính mình trước. Người khác chỉ có thể giúp ta khi quyền lợi của ta và của họ trùng nhau.

Ông Nguyễn Cần, bút hiệu Lữ Giang và Tú Gàn, là một cây viết gây nhiều dấu hỏi trong làng văn trận bút ở hải ngoại. Trước 1975, tôi chỉ nghe loáng thoáng về một thẩm phán Nguyễn Cần nào đó ở Gia Định, đã từng tu học ở tiểu chủng viện Huế rồi ra ngang. Đến năm 2000, nhân dịp có mặt tại Little Saigon, đúng lúc Cha Nguyễn Văn Lý phát động cuộc đấu tranh "Tự Do Tôn Giáo hay là chết", tôi được rủ đến dự một phiên họp tại văn phòng của Luật sư Phổ với những anh em quan tâm tới sự việc này và muốn tìm những biện pháp ủng hộ cuộc đấu tranh của Cha Lý. Phiên họp có khoảng 20 người và lần đầu tiên tôi được gặp ông Nguyễn Cần trong số những người tham dự. Trong phiên họp, ông Nguyễn Cần nói rất ít và không phát biểu một ý kiến nào có thể gây tranh cãi. Tôi tưởng ông đồng ý với anh em có mặt về những hành động ủng hộ Cha Lý như đã đề ra. Tôi đã lầm. Sau buổi họp, trong khi anh em tổ chức những cuộc hội thảo, những buổi cầu nguyện, viết những bài báo, vận động các đoàn thể ra tuyên ngôn để cùng với Cha Lý tại Nguyệt Biều đấu tranh cho tự do tôn giáo, thì ông Nguyễn Cần tung ra những bài tố cáo Cha Lý có vợ con, là một linh mục thuộc thành phần bất hảo mà tòa Tổng Giám Mục Huế không muốn bênh vực khi Cha Lý đang bị cộng sản quản chế tại họ đạo nhỏ bé Nguyệt Biều. Đọc những bài này, tôi có cảm tưởng bị xối nước lạnh. Và từ đó tôi có những hoài nghi rất lớn mỗi khi đọc cho biết hay nghe về ông Nguyễn Cần.

Mấy năm sau, ông Nguyễn Cần tung ra phóng ảnh một thư viết tay nói là của Cha Lý đang trong tù với nội dung ăn năn hối cải về những hành động đòi tự do tôn giáo và chống đối nhà cầm quyển cộng sản, đồng thời ca tụng Hồ Chí Minh và chế độ cộng sản hết lời. Ông Nguyễn Cần còn viết thêm lời bình luận mạt sát Cha Lý, cho rằng chuyện này đương nhiên phải xảy ra vì bản chất của Cha Lý là bất nhất, hèn yếu và…khật khùng. Lần này tôi thấy ông đã đi qúa trớn, đạp người ngã ngựa xuống bùn đen, phán đoán một tu sĩ giống như ông là bố nuôi và là "cha linh hồn" của "tập tu" Nguyễn Văn Lý. Vì vậy tôi cảm thấy không thể im lặng nên đã viết một bài phản bác những luận điệu và thái độ của ông Nguyễn Cần. Tôi cho rằng trong khi còn phải kiểm chứng một cách khoa học xem lá thư nói là của Cha Lý có thực sự do Cha Lý viết hay do cộng sản giả mạo để tự đề cao và gây rối loạn hàng ngũ đấu tranh đòi tự do tôn giáo, chúng ta không nên bình luận theo chiều hướng có lợi cho cộng sản và mạt sát Cha Lý. Giả dụ bức thư này qủa thực do Cha Lý viết, chúng ta cũng phải tìm hiểu xem Cha Lý viết tự nguyện hay viết dưới áp lực và đe dọa. Theo luật thông thường, mọi lời khai dưới sự đe dọa đều được coi như vô giá trị. Hơn nữa, trước khi đi tù, Cha Lý đã công khai nói với thân nhân và dư luận đại ý: "Xin đừng tin bất cứ lời khai báo hay nhận tội nào mà tôi nói hay viết khi tôi bị cầm tù". Ông Nguyễn Cần không có phản biện nào về bài viết của tôi, dù bài viết này đã được phổ biến rộng rãi.

Đến khi tôi viết một bài phê bình cuộc bầu cử quốc hội cộng sản, cho đó là một cuộc bầu cử phường tuồng và những đại biểu quốc hội chỉ là những tay sai của đảng cộng sản, ông Nguyễn Cần mượn cơ hội viết vài hàng chỉ trích vu vơ mang tính cách trả thù trên web của ông, đại ý: ai phê bình quốc hội cộng sản thì còn được, ông Mặc Giao mà cũng dám phê bình à? Hồi xưa các ông là gì của chế độ Thiệu? Nói thẳng ra là ông muốn chửi chúng tôi là những dân biểu "gia nô" thời Đệ II Cộng Hòa. Danh từ "gia nô" thường được cộng sản và những người đối lập cực đoan dùng để nhục mạ những người cộng tác hăng hái với chế độ VNCH. Chúng tôi không động lòng vì lời xách mé thiếu đẳng cấp này. Trong sinh hoạt chính trị có dân chủ và tự do thì phải có phe cầm quyền và phe đối lập. Mọi người được tự do sắp hàng và tranh cãi nhưng không được quyền nhục mạ người khác. Đang phải chiến đấu một mất một còn với cộng sản mà không cộng tác với chính quyền chống cộng thì cộng tác với ai? chẳng lẽ với bọn xôi thịt hay với cộng sản như những dân biểu hai mang nằm vùng Lý Qúy Chung, Hồ Ngọc Nhuận, Ngô Công Đức…? Chẳng lẽ đi chống một tổng thống do dân bầu để đưa một người không ai bầu lên làm tổng thống để ông ấy đầu hàng cộng sản trong 48 giờ? Vì vậy chúng tôi chẳng có mặc cảm gì khi cộng tác với Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Một người bạn của tôi đã nói một câu chí lý: "Làm "gia nô" cho quốc gia còn hơn làm "gia cầm" cho cộng sản". Tôi có nhắn nhe cho ông Nguyễn Cần là nếu ông ấy muốn tranh luận với tôi thì hãy ra mặt viết bài đàng hoàng, không nên nấp trong xó ném đá như vậy.

Bỗng thời gian gần đây, ông Nguyễn Cần lại mở chiến dịch tấn công Linh muc Phan Văn Lợi và Linh mục Nguyễn Văn Khải. Ai cũng biết Lm Phan Văn Lợi bị quản thúc tại gia vì đã tích cực ủng hộ Lm Lý trong công cuộc đấu tranh cho tự do tôn giáo, dân chủ và nhân quyền, đã cùng Cha Lý và một vài nhà đấu tranh khác thành lập Khối 8406, luôn luôn lên tiếng và hành động theo mục tiêu đã đề ra. Sở dĩ cộng sản chưa bắt Cha Lợi vì họ chủ trương đánh rắn thì đánh đằng đầu. Nắm đầu "rắn" Nguyễn Văn Lý đã đủ rồi. Bắt thêm một linh mục nữa cũng chẳng ích gì hơn mà lại gây thêm nhiều phiền toái. Vậy mà ông Nguyễn Cần tìm mọi cơ hội để triệt hạ uy tín của Lm Phan Văn Lợi. Ông đánh vào điểm cốt lõi của một linh mục, coi chức linh mục của Cha Lợi là giả mạo, tự nhận, là linh mục chui, không được các cấp giáo quyền công nhận. Bằng chứng là Lm Phan Văn Lợi không có tên trong danh sách các linh mục của giáo phận Bắc Ninh (nơi chịu chức) và tổng giáo phận Huế (nơi cư ngụ), là linh mục "homeless" (vô gia cư) không được các giám mục liên hệ giao công tác mục vụ. Những tố cáo đầy tính xuyên tạc này đã được Cha Lợi và những sự kiện thực tế trả lời. Cha Lợi được chính cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận phong chức linh mục khi Hồng Y bị quản thúc ở ngoài Bắc. Hồng Y Nguyễn Văn Thuận đã yêu cầu cố Hồng Y Phạm Đình Tụng, lúc đó là giám mục Bắc Ninh, nhận tân linh mục Phan Văn Lợi vào hàng linh mục của địa phận Bắc Ninh. Hồng Y Tụng đã chấp thuận. Cố Giám Mục Nguyễn Quang Tuyến của giáo Phận Bắc Ninh sau đó cũng xác nhận việc này qua một thư thăm hỏi và chúc Xuân gửi vào Huế cho Lm Lợi. Sống dưới sự kiểm soát và cấm đoán của cộng sản thì phải tìm cách xoay sở, tránh né mới mong thực hiện được điều mình muốn. Là linh mục chui, theo nghiã không được cộng sản công nhận, có gì là xấu? Còn ngoan cố phủ nhận quyết định và hành động của những vị chủ chăn cao cấp, trong đó có cả vị đang được cứu xét phong á thánh (Hồng Y Nguyễn Văn Thuận), như ông Nguyễn Cần và một vài người theo đuôi đang làm có phải là cách hành xử của những con người lương thiện hay không?

Việc Lm Phan Văn Lợi không có tên trong danh sách linh mục của các giáo phận Bắc Ninh và Huế là điều dễ hiểu. Lm Lợi hiện không làm việc ở Bắc Ninh, cũng không phục vụ cho tổng giáo phận Huế thì làm sao có thể để tên linh mục vào danh sách được? Hai giáo phận này có muốn xử dụng Lm Lợi trong công tác mục vụ cũng không thể được, vì linh mục đang chịu lệnh quản chế của nhà nước cộng sản. Ngoài ra, theo Giáo sư Nguyễn Học Tập, muốn biết Lm Phan Văn Lợi có bị Giáo Hội VN và Tòa Thánh Vatican coi là linh mục hợp lệ hay không thì hãy nhìn vào việc Lm Lợi cử hành thánh lễ hàng ngày từ mấy chục năm nay: "Một khi Tòa Thánh biết Linh mục Lợi là "linh mục chui, dổm, giả hiệu", chắc chắn Tòa Thánh sẽ ra sắc lệnh cấm tức khắc, vì đây là hành vi "phạm thánh" (sacrilège)…và nếu "linh mục chui, dổm, giả hiệu" cứ ương ngạnh, bất tuân, Tòa Thánh sẽ không ngần ngại ra sắc lệnh "dứt phép thông công" (anathema sit). Trái lại, nếu Tòa Thánh không trả lời và không có thái độ dứt khoát như vừa kể, thì chúng ta nên hiểu Tòa Thánh có lý do của mình và Linh mục Phan Văn Lợi có chức thánh, là "Thừa tác viên" chính thức của Giáo Hội, có tên trong danh sách chính thức của giáo phận Bắc Ninh, của Tòa Thánh hay không cũng vậy". Lý thuyết và thực tế đã rõ ràng như thế, tại sao ông Nguyễn Cần vẫn còn tiếp tục cãi chầy cãi cối để phủ nhận chức linh mục của Cha Lợi? Tại sao ông thâm thù Lm Lợi và Lm Lý tới thế? Ông kiên trì đánh hai linh mục này giùm ai?

Trận đánh Lm Phan Văn Lợi chưa chấm dứt, ông Nguyễn Cần mở thêm mặt trận tấn công Lm Nguyễn Văn Khải. Cần phải nã đại pháo gấp vào mục tiêu Nguyễn Văn Khải vì nhu cầu thời sự. Lm Nguyễn Văn Khải đang du học ở Roma, nhân kỳ nghỉ hè, ông được mời đi nhiều nơi ở châu Âu và Hoa Kỳ để chủ trì những buổi cầu nguyện và nói chuyện về tình hình đất nước và giáo hội VN. Lm Khải rất trẻ, 41 tuổi, thuộc Dòng Chúa Cứu Thế, thi hành công tác mục vụ tại giáo xứ Thái Hà, Hà Nội, đã tham gia tích cực các cuộc cầu nguyện hòa bình để đòi đất Tòa Khâm Sứ cũ, giữ đất của giáo xứ và tu viện Thái Hà, giữ Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt ở lại Hà Nội. Bằng đó thứ "tội" đã khiến linh mục trở thành mục tiêu cần phải triệt hạ của cộng sản và của…ông Nguyễn Cần.

Ông Nguyễn Cần mới cho phổ biến một bài viết trên mạng, tựa đề "Công Giáo VN tuyệt vọng?" dưới bút hiệu Lữ Giang. Bài viết có hai phần. Phần đầu rất ngắn, kể lại lời phỏng vấn Lm Khải của hai ký giả thuộc hãng thông tấn Ý CNA ngày 16-7-2011. Phần hai dài gấp 10 lần, tác giả tấn công Lm Khải trên mọi bình diện, từ lời ăn tiếng nói đến thái độ chống hàng giáo phẩm VN và chống cả Tòa Thánh Vatican. Trả lời câu hỏi của hai ký giả về tình hình Giáo Hội CGVN, LM Nguyễn Văn Khải đã nói: "Chính quyền sử dụng tất cả các lực lượng tùy ý họ, gồm các phương tiện truyền thông nhà nước, bộ máy chính trị, pháp luật và hệ thống giáo dục công cộng để ngăn chặn sự phát triển của Giáo Hội CG bằng mọi giá. Người CG ở mọi miền VN được xem là công dân hạng hai, bị phân biệt đối xử tồi tệ trong đối xử pháp lý". Sau khi trích dẫn câu trả lời này, tác giả Lữ Giang mỉa mai: "Đọc bài này chúng tôi có cảm tưởng như Giáo Hội Việt Nam đang ở trong các thập niên 1960, 1970 và 1980…". Như vậy là ông muốn nói tình hình Giáo Hội CGVN hiện nay đã được tự do hơn nhiều, được cải thiện rất nhiều, không còn giống như những thập niên 60, 70, 80 của thế kỷ trước nữa. Do đó những lời tố cáo của Lm Khải là dối trá, không đúng sự thật. Có sai sự thật không khi TGM Ngô Quang Kiệt bị các cơ quan truyền thông bóp méo lời nói, công khai xỉ nhục trên báo, trên đài trong nhiều tuần, bị công an giả côn đồ dọa giết, bị nhà cầm quyền đòi đuổi khỏi Hà Nội? Có sai sự thật không khi giáo dân vô tội bị đánh đập đổ máu, ngất xỉu, bằng dùi cui, roi điện, bị đưa ra tòa và nhận những bản án đã định sẵn?

Cũng liên quan tới việc Lữ Giang khẳng định nhà nước cộng sản không còn đàn áp Giáo Hội Công Giáo như mấy chục năm trước đây, tôi mời ông đọc, hay đọc lại, bài "GIÁO HỘI KIỂU VIỆT NAM" của Jacek Dziedzina đăng trên báo Ba Lan Gosc Niedzielny ngày 16-5-2010. Bài này đã được dịch sang Việt ngữ và đã được phổ biến trên nhiều mạng. Trong bài báo, tác giả kể ông đã đi theo Lm Nguyễn Văn Khải trong chuyến đi giảng đạo và làm mục vụ của cha tại tỉnh Sơn La. Nơi đây chính quyền nói thẳng là không có nhà thờ, không có chùa, không có ai là người Công Giáo nên không cần linh mục. Thực tế, chỉ riêng trên quốc lộ 6, một mình cha Khải đã lập nên 5 cộng đồng Công Giáo và tới giảng đạo tại những miền quê. Tác giả bài báo kể tiếp, tại một làng nhỏ, đền thờ phải dựng dưới hầm một xưởng ô tô. Khi có thánh lễ, bao giờ cũng có ai đó đứng ngoài canh chừng công an. Tại một địa điểm khác, bàn thờ làm lễ được thiết lập trong một căn lều giữa rừng, trên chiếc bàn lung lay vốn được kê chiếc TV cũ. Dân trong làng, đa số là người H’mong, nhiều lần bị công an kêu lên ký giấy bỏ đạo, mẫu được in sẵn. Đúng là những giáo dân này phải giữ đạo kiểu "hầm trú" theo nghiã đen. Lm Nguyễn Văn Khải đã đích thân tham dự những cảnh này. Như vậy Lm Khải nói không đúng sự thật hay Lữ Giang nói mò, bẻ cong ngòi bút, để bênh ai?

Ở phần hai của bài viết, Lữ Giang kể "thành tích chống cộng" của Lm Khải. Đã chống cộng và "giữ vai trò xung kích rất táo bạo", Lm Khải còn "đứng hàng đầu trong việc chống lại giáo quyền", đặc biệt chống cả Vatican trong việc không tuân lệnh đuổi TGM Ngô Quang Kiệt đi khỏi Hà Nội và đưa GM Nguyễn Văn Nhơn về thay thế. Sao ông Nguyễn Cần ghét bỏ những người chống cộng đến thế? Chống cộng có sai trái không và có gì đáng xấu hổ không? Lm Cao Phương Kỷ đã phát biểu tại cuộc Hội Ngộ Dân Chúa là "chính Đức Mẹ Fatima chống cộng đấy. Đức Mẹ ra lệnh cho ba em phổ biến mệnh lệnh cầu nguyện cho nước Nga cộng sản trở lại". Lm Khải có mặt với giáo dân để chia sẻ tâm tình, nỗi bức xúc và những thỉnh nguyện của họ mà bị kết án là chống cộng, chống giáo quyền và chống Tòa Thánh thì đúng là suy diễn và luận tội kiểu cộng sản: Ai nói khác ta và không làm giống ta là mắc tội phá hoại an ninh quốc gia chiếu điều 88 luật Hình sự và phạm tội lật đổ chế độ chiếu điều 79!

Kế đến, Lữ Giang đánh Lm Khải về những lời liên quan đến việc bổ nhiệm tân Giám Mục Nguyện Thái Hợp. Trả lời phỏng vấn của ký giả Trần Văn, Lm Khải cho biết: "sự bổ nhiệm cha Nguyễn Thái Hợp, dòng Đaminh làm giám mục giáo phận Vinh gây ngạc nhiên cho nhiều người trong Giáo hội…khách quan mà thấy thì Ngài là người rất thân thiện với các cán bộ chính quyền nhà nước VN. Ngài cũng được coi là là người rất gắn bó đối với những linh mục bị coi là "yêu nước" khác trên đất nước này. Cụ thể là ở Sài Gòn… Người ta nhận thấy cha Nguyễn Thái Hợp theo xu hướng thân thiện với chính quyền cộng sản và theo xu hướng thỏa hiệp với chính quyền này để tồn tại hay là… thế nào đấy!". Để chứng minh "SỰ THẬT HOÀN TOÀN TRÁI NGƯỢC", Lữ Giang ghi lại lời thuật về lễ tấn phong giám mục "hoành tráng" cho Lm Nguyễn Thái Hợp tại nhà thờ chính tòa Xã Đoài ngày 23-7-2010, theo đó trên 13,000 đại biểu chính thức từ 19 giáo hạt, 180 giáo xứ trong khắp giáo phận đã qui tụ đông đảo, chưa kể lượng giáo dân đã tràn ngập tòa Giám Mục, nhà thờ chính tòa và các khu vực lân cận. Chủ tịch Hội Đồng GM và nhiếu giám mục cũng có mặt. Ý tác giả muốn nói là tân GM Nguyễn Thái Hợp rất được hâm mộ, không bị nghi ngờ như Lm Khải phát biểu. Lấy số người dự lễ để chứng minh "sự thật hoàn toàn trái ngược" là lý sự cùn. Có lễ tấn phong giám mục mới thì lẽ tự nhiên đại diện các giáo hạt, các giáo xứ phải có mặt, dù thích hay không thích, giáo dân kéo đến để tò mò coi mặt chủ chăn mới và cầu nguyện cho vị này mỗi ngày một tốt hơn. Đại đa số giáo dân chưa biết thành tích của tân giám mục, nên đi dự lễ không thắc mắc. Dù vậy số người tham dự có đạt con số 200,000 như trong lễ cầu nguyện cho Tam Tòa bị bách hại không? Những nhận định của Lm Khải về GM Nguyễn Thái Hợp đều không sai, xét một cách khách quan. Không thân thiện với nhà nước sao được mời dậy học và thuyết trình trong các cuộc hội thảo lớn mãi tận Hà Nội? Không gắn bó với những linh mục "yêu nước" sao thường đi lại và tổ chức những cuộc hội thảo, tọa đàm chung với những người này? Không cộng tác với nhà nước sao không dám nói một lời gì có thể làm mất lòng nhà nước, dù để chống bất công và bênh những người cô thế? Chúng ta không kết án ai nhưng có quyền đặt nghi vấn qua những lời nói và việc làm của người ấy. Chúng ta hy vọng GM Nguyễn Thái Hợp, tân Chủ Tịch UB Công Lý và Hòa Bình của GH/CGVN, sẽ tranh đấu cho công lý và đem lại hòa bình, trước tiên cho tâm hồn của anh chị em giáo dân VN.

Một vu oan khác liên hệ tới tư cách tu hành của Lm Nguyễn Văn Khải, đó là việc bị bề trên tối cao của Dòng chế tài, theo lời Lữ Giang. Lữ Giang viết: "Dĩ nhiên, những việc Lm Khải làm như đã nói trên (chống hàng giáo phẩm VN và chống Tòa Thánh – chú thích của người viết bài này), đã được tường trình đầy đủ, Linh Mục Michael Brehl, Bề Trên Tổng Quyền Dòng Chúa Cứu Thế ở Roma (tô đậm), đã ra lệnh cho Lm Khải phải rời Việt Nam qua Roma"… Thật sự Lm Khải đã bị triệu dụng qua Roma vì chống đối Giáo Hội". Lữ Giang đã võ đoán và làm như ngồi chồm hổm ngay giữa văn phòng của Lm Tổng Quyền Dòng Chúa Cứu Thế ở La Mã để biết tường tận lệnh phạt Lm Khải phải rời VN. Bị phạt phải rời VN là điều cái cột đèn cũng muốn. Lại được đi Roma du học sau khi bị cộng sản cấm nhiều năm là sướng muốn chết! Bị triệu dụng mà được một linh mục quen đường đi nước bước dẫn trốn theo đường bộ qua Lào, sang Thái Lan, được nhà dòng Chúa Cứu Thế ở Bangkok chăm sóc, lo visa và vé máy bay sang Roma an toàn. Sao có tội mà được thương đến thế? Bị gọi đi hỏi tội mà lại được tự do đi khắp Âu, Mỹ để trình bầy thực trạng Giáo Hội VN và những thủ đoạn đàn áp tôn giáo của cộng sản. Sao Tòa Thánh và nhà dòng mâu thuẫn đến thế? Phải chăng Lữ Giang dựng chuyện phong thần, biến "cục cưng" của Tòa Thánh và của Dòng Chúa Cứu Thế thành "tội phạm"? Chính tác giả Jacek Dziedzina viết cha Khải đã nói với ông rằng Bề Trên đã quyết định cử cha đi Roma để theo học thần học, nhưng chính quyền giữ hộ chiếu của cha, không cho cha đi. Như vậy việc du học của Lm Nguyễn Văn Khải đã được dự trù từ trước. Dòng Chúa Cứu Thế VN có cả một chương trình dài hạn huấn luyện các linh mục trẻ để họ trở thành những mục tử đạo đức, trí thức hầu phục vụ sau này. Những người "ăn ốc nói mò" như ông Nguyễn Cần làm sao hiểu nổi.

Chúng tôi chưa có đủ bằng cớ để quyết đoán ông Nguyễn Cần có làm việc cho cộng sản VN hay không. Nhưng qua những bài viết của ông, ai cũng thấy rõ ràng ông bênh cộng sản, làm lợi cho cộng sản, đánh phá những người chống cộng. Ông đánh phá những người chống cộng bằng giọng thù hằn, cay độc. Lm Nguyễn Văn Lý bị ông coi là khật khùng. Lm Phan Văn Lợi bị ông gọi là linh mục chui, linh mục "homeless". Lm Nguyễn Văn Khải bị ông coi là tội phạm bị triệu giải về Roma. Những anh em CG viết văn, viết báo chống cộng được ông đặt tên là "nhóm Giao Điểm Công Giáo". Ý muốn nói nhóm này chống cộng qúa khích, giống như nhóm Giao Điểm chuyên đánh phá Công Giáo một cách hung hãn. Ông gây thù chuốc oán, nhìn đâu cũng thấy kẻ thù. Đồng bệnh với những người cầm quyền ở Hà Nội.

Vậy tại sao vẫn còn có người đọc ông? Điều này không lạ. Một số người đọc ông để, qua ông, người ta biết phản ứng của cộng sản ra sao. Ông khôn khéo đánh lừa được một số người bằng cách thỉnh thoảng viết vài hàng phê bình cộng sản cách vô hại rồi lại chuyển sang chê bai những người chống cộng. Người ta cũng đọc ông vì tính tò mò, thích những chuyện giật gân "sensational", nhất là ông có tài bới móc, dựng chuyện, lấy những chi tiết có đầy trong Google và Wikipedia để kể chuyện láo mà cứ như chuyện thật. Thật ra chúng ta phải căn cứ vào ý tưởng, lập trường để thẩm định đúng giá trị của một bài viết, không nên mờ mắt vì những chi tiết có dụng ý dẫn người đọc vào những nhận định sai lạc. Ngoài ra ông còn hay dậy thiên hạ là đừng quậy làm chi cho mệt, "Anh Hai" Hoa Kỳ đã tính toán cả rồi. Việc gì cũng không qua khỏi mắt và bàn tay sắp đặt của Anh Hai. Đúng là ông Nguyễn Cần có dự mưu ru ngủ những nạn nhân cộng sản, khuyên họ an phận chấp nhận thực trạng, có quậy phá cách mấy cũng chẳng đi đến đâu, sau khi đã bôi đen và làm suy yếu hàng ngũ chống cộng. Ông làm việc này với mục đích gì? cho ai? Đó là thắc mắc lớn mà nhiều người muốn được giải đáp.