Kế hoạch chiếm tu viện Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà của cộng sản Hà Nội đã xong giai đoạn chót. Bài bản được diễn lại không khác biến cố chiếm tòa Khâm Sứ và một phần đất Thái Hà năm 2008. Trước tiên là công bố ý định cướp chiếm vĩnh viễn. Kế đến là khiêu khích giáo dân và những vị lãnh đạo tinh thần bằng cách xuyên tạc, nói trắng thành đen qua các cơ quan truyền thông của nhà nước, cho côn đồ được công an bảo kê đến đập phá, hành hung và chửi rủa những người giữ đất. Tiếp theo là bố trí công an, chó nghiệp vụ sẵn sàng mở cuộc đàn áp, đánh đập những người quyết tâm bảo vệ tài sản của cộng đồng họ, kết tội họ là phá rối trật tự an ninh công cộng, cản trở hành động của nhân viên công quyền. Liền theo đó là đưa lực lượng tới chiếm, đem xe ủi đất đến phá tường, phá nhà, đào xới và biến nơi muốn chiếm thành một thứ bất động sản mới. Chủ cũ không còn đòi được nữa. Cách thức hành động đã tái diễn y chang trong vụ cướp chiếm Dòng Chúa Cứu Thế ngày 17 tháng 11 vừa qua.

Điện báo Nữ vương Công Lý loan tin: "Tối nay, 16/11/2011, nhà cầm quyền Hà Nội đã đưa cảnh sát cơ động, công an, an ninh các loại và nhiều thiết bị, xe cộ vào khu vực Tu viện của Dòng Chúa Cứu Thế-Thái Hà, nhằm bắt đầu chiến dịch làm thay đổi dấu tích, xóa bỏ tu viện đã mượn, nhằm mục đích chiếm cướp lâu dài". Hôm sau, ngày 17-11, bản tin loan tiếp: "Khi nhà thờ dâng lễ lúc 6 giờ sáng, các lực lượng an ninh, công an, cảnh sát kéo đến dầy đặc, các loại xe cảnh sát, cảnh sát cơ động và xe vòi rồng. Tuy đêm qua phải thức khuya canh chừng, nhưng với lòng tin tưởng và cậy trông vào Chúa, giáo dân vẫn tham dự thánh lễ đông đủ… Hiện tại tất cả các con đường đổ về nhà thờ Thái Hà, bệnh viện và công viên đều bị chặn bởi rào chắn và các lực lượng an ninh chìm nổi dầy đặc". Thế là việc cướp chiếm đã xong. Việc thi công biến đổi tài sản mượn của nhà dòng từ năm 1973 đã được thực hiện trong đêm với sự bảo vệ tối đa của nhân viên võ trang nhà nước. Hàng rào canh phòng dầy đặc đã được thiết lập để ngăn chặn dân kéo đến phản đối. Đây là hành động ăn cướp trắng trợn vô luật pháp. Một chính quyền hành động quang minh chính đại không bao giờ làm thế. Người dân chỉ biết ngao ngán, chảy nước mắt, thương cho số phận mình và số phận cả dân tộc.

Sau khi cướp xong, tưởng mọi chuyện đã êm, nhà cầm quyền Hà Nội không ngờ ngay ngày hôm sau, 18-11-2011, phải đương đầu với cuộc biểu tình đột xuất và ngoạn mục của khoảng 200 giáo sĩ và giáo dân diễn ra ngay tại bờ hồ Hoàn Kiếm và trước Ủy Ban Nhân Dân Hà Nội. Có lẽ vì qúa căm hận hay muốn gây chuyện lớn, chiều Chúa Nhật 20-11-2011, cơ quan an ninh đã cho một nhân viên mặc đồng phục mầu cứt ngựa, đội mũ, cầm dùi cui điện, nghênh ngang đi vào nhà thờ Thái Hà, xông thẳng lên cung thánh và hành hung Linh Mục Nguyễn Đồng Tùng, đang cử hành thánh lễ cho các thiếu nhi. Trong khi đó, ở bên ngoài, một đám nhân viên an ninh khác mặc trang phục chờ đợi sẵn để xông vào nhà thờ nếu đồng bọn của họ bị hành hung. May thay, mấy huynh trưởng thiếu nhi đã bình tĩnh đưa kẻ khiêu khích ra khỏi nhà thờ, trước những con mắt sợ hãi và đầy nghi vấn của các em thiếu nhi. Đây là hành động trắng trợn vi phạm tự do tôn giáo, một hành động phạm thánh vì phá thánh lễ misa mà người Công Giáo coi rất thiêng liêng. Ngoài ra, việc hành hung linh mục khi đang hành lễ chưa có một chế độ mọi rợ nào dám làm, nên có thể coi đây là thành tích đáng cho vào kỷ lục Guiness của cộng sản VN.

Tại sao Giáo Hội Công Giáo và đặc biệt Dòng Chúa Cứu Thế lại có nhiều tranh chấp về bất động sản với nhà nước như thế? Câu trả lời là vì Giáo Hội Công Giáo có nhiều đất đai và cơ sở dành cho việc thờ phượng, tu học, giáo dục, y tế, xã hội (nhà thương, bệnh xá, cô nhi viện, nhà dưỡng lão, nhà nuôi và dậy nghề người khuyết tật v.v…). Dù hàng ngàn cơ sở đã bị cộng sản chiếm hoặc mượn khéo rồi, vẫn còn hàng ngàn cơ sở khác là những miếng mồi ngon mà những kẻ có lòng tham vô đáy muốn từ từ chiếm hết. Giáo Hội Công Giáo không đi cướp của ai những đất đai và cơ sở này, nhưng đã xây dựng từ bãi xình lầy như tu viện Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm hay mua đất rồi xây cất hợp pháp như trường hợp Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà, Hà Nội. Đối với các tôn giáo khác, đất đai, cơ sở đã bị cộng sản chiếm hoặc giao cho các tổ chức tôn giáo quốc doanh của họ quản trị gần hết. Giáo Hội Phật Giáo Thống Nhất còn lại gì đâu ngoài một số rất nhỏ chùa và thiền viện ở trong Nam và miền Trung. Ngoài Bắc không có một cơ sở nào của Giáo Hội này.

Ngoài việc chiếm đất đai và cơ sở của các tôn giáo vì lòng tham, cộng sản còn làm việc này vì những mục đích khác:

Thực thi một nguyên tắc giáo điều của chủ nghiã cộng sản. Đó là nhà nước vô sản chuyên chính là chủ nhân ông toàn thể xã hội, có quyền sở đắc, quản trị, phân phối và xử dụng tài sản quốc gia.

Dùng biện pháp chiếm đất, chiếm nhà để trừng phạt và làm suy yếu nhửng phần tử cứng đầu, chống đối chế độ.

1/ Bản chất của cộng sản không thay đổi, dù có thay áo, đổi tên, cộng sản lúc nào cũng là cộng sản. Đừng ca ngợi cộng sản đã biết thay đổi thức thời kiểu kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghiã. Họ chỉ dành hết cái béo bở của kinh tế thị trường trong khi vẫn bắt dân phải tiếp tục chịu đựng những oan trái của xã hội chủ nghiã, vẫn phải đóng thuế và thắt lưng buộc bụng trả nợ cho Vinashin và những tập đoàn kinh doanh nhà nước vỡ nợ vì bị các cấp to nhỏ của nhà nước rút ruột. Họ đóng trò cởi mở, chấp nhận quyền tư hữu để nhận viện trợ và được chơi với thế giới văn minh, nhưng vẫn giữ lại những giáo điều căn bản: cái gì cũng thuộc về nhà nước, kể cả đất đai của tư nhân. Như vậy mới có thể vơ đầy túi tham vì muốn chiếm nhà, lấy đất của ai cũng được. Họ dùng mọi thủ đoạn gian trá, bất xứng với một chính quyền, để đạt mục đích. Họ núp dưới bình phong pháp lý để hợp pháp hóa việc cưỡng chiếm nhà đất bằng cách trưng Nghị Quyết 23/2003/QH11 ngày 23/11/2003, theo đó

Nhà nước không xét lại những chính sách và việc thực hiện liên quan tới nhà đất trước 1-7-1991.

Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại nhà đất nhà nước đã quản lý.

Pháp lý kiểu này là pháp lý hỗ trợ cho việc ăn cướp.

2/ Đối với một cá nhân, việc chiếm đất chiếm nhà là một hành động áp chế, ăn hiếp. Nhưng đối với một tập thể, như tập thể tôn giáo, việc này là một thách thức và là một trừng phạt. Trường hợp Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà, cộng sản đã mượn khéo cơ sở nhà dòng từ năm 1973 để làm bệnh viện và cho mở vũ trường ăn chơi ngay trong nhà nguyện. Nay họ lại muốn biến nhà dòng thành cơ sở xử lý nước thải. Thật là qúa đáng! Đây đúng là một sự thách thức, dằn mặt. Ngoài việc chứng tỏ cho Dòng và mọi người biết chính họ mới là chủ nhân ông của đất đai và cơ sở này, họ còn muốn trừng phạt để làm gương cho những ai muốn chống lại họ, đồng thời tiêu diệt sức đề kháng của Dòng Chúa Cứu Thế trong việc đòi hỏi tự do và công lý.

Tại sao họ lại nhắm trọng tâm đàn áp vào Dòng Chúa Cứu Thế? Điều này cũng dễ hiểu. Dòng Chúa Cứu Thế đã hiên ngang có mặt trong mọi cuộc đấu tranh ôn hòa cho tự do và công lý, không riêng cho Công Giáo Việt Nam mà còn cho mọi thành phần xã hội. Từ vụ tòa Khâm Sứ, vụ Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt, đến vụ đòi công lý trước tòa án Hà Nội, thắp nến cầu nguyện cho Tam Tòa, Đồng Chiêm, Cồn Dầu… và những người bị bắt vì dám nói lên ước vọng tự do. Cộng sản cho đó là những hành động công khai chống lại họ nên họ trả thù một cách hèn hạ. Nay đòi chiếm miếng đất này, mai đòi xử dụng cái hồ kia, mốt đòi chiếm luôn nhà dòng để xây cơ sở lọc nước dơ. Trả thù tập thể rồi lại trả thù cá nhân: cấm Linh Mục Bề Trên Giám Tỉnh Phạm Trung Thành xuất ngoại tham dự hội nghị của dòng, cấm luôn linh mục phụ tá Bề Trên đi đại diện, rút hộ chiếu (thông hành) của Linh Mục Nguyễn Văn Khải không cho đi du học… Họ đã thực hiện lời đe dọa: sau Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt sẽ tới lượt Dòng Chúa Cứu Thế.

Cộng sản tính toán rằng đây là lúc thuận tiện để đánh Dòng Chúa Cứu Thế. Trước hết, Hội Đồng Giám Mục đã đi vào nề nếp cộng tác êm đẹp với nhà nước, chắc chắn không lên tiếng bênh vực hay can thiệp cho Dòng. Đúng như vậy. Sự nâng đỡ tinh thần của Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt không còn nữa. Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Nhơn chỉ gửi thư hiệp thông và ủng hộ trên nguyên tắc với tư cách Tổng Giám Mục Hà Nội, không nhân danh Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, cũng không có một lời can thiệp với nhà nước. Văn thư lại được ký bởi một linh mục đại diện, không do chính Tổng Giám Mục ký. Giám Mục Chủ Tịch Ủy Ban Công Lý và Hòa Bình Nguyễn Thái Hợp chưa thấy lên tiếng, và không biết ngài có coi vụ này đáng bênh vực hay chỉ cho đó là một vụ khiếu kiện, không ăn nhằm gì đến sứ mạng của ngài? Không còn giám mục nào khác ngoài Giám Mục Hoàng Đức Oanh của giáo phận Kontum lên tiếng hiệp thông dựa theo những nguyên tắc nêu trong thư của Tổng Giám Mục Hà Nội. Thêm vào đó, nhà nước cố tình gây căng thẳng và tranh chấp lâu dài với hy vọng giáo dân sẽ "hát lâu chầu mỏi", không còn hăng hái bảo vệ cơ sở. Một âm mưu khác là chỉ thị cho guồng máy tuyên truyền của nhà nước lên án các linh mục và giáo dân Thái Hà hết ngày nọ sang ngày kia, làm cho dân chúng không Công Giáo chán ghét những "người gây rối", luôn luôn đòi hỏi, làm khó chính quyền và phá hoại trật tự công cộng. Như vậy là thực hiện được "một đập hai cú", vừa đánh giáo sĩ và giáo dân Thái Hà, vừa gây chia rẽ các tôn giáo và các thành phần dân tộc. Cộng sản vốn là kẻ thù của các tôn giáo. Họ muốn dẹp hết. Nếu dẹp không được thì họ bắt các tôn giáo phải sống trong vòng kiểm soát và dưới sự áp đặt của họ. Họ cũng không muốn dân tộc đoàn kết. Dân đoàn kết là mối nguy cho họ. Dân chia rẽ mới không có thế lực nào đủ mạnh lật được họ. Vì vậy họ phải luôn luôn gây chuyện với các tôn giáo để tạo ra những tranh chấp và hiểu lầm. Cuối cùng chỉ có mình họ thủ lợi. Chúng ta nên hiểu mưu đồ của họ để đừng sa bẫy.

Khi thực hiện việc ăn cướp này, cộng sản Việt Nam biết chắc sẽ nhận được những phản ứng bất lợi từ trong nước cũng như từ ngoại quốc, không những các cộng đồng người Việt hải ngoại mà còn từ các chính phủ. Đối với dân trong nước, những trò gian manh vô luật lệ của họ càng làm dân chán ghét. Những cuộc đốt nến cầu nguyện và phản đối đã diễn ra tại nhiều nơi ở trong nước và hải ngoại. Tại Úc, một cuộc đốt nến cầu nguyện trước tòa nhà Quốc Hội tiểu bang Victoria, tối 19-11-2011, đã quy tụ hàng trăm người, dù dưới cơn mưa, trong đó có Giám Mục Hilton Deakin, Giám Mục phụ tá giáo phận Melbourne Nguyễn Văn Long và một số dân biểu và chính trị gia Úc.

Giáo sĩ và giáo dân Thái Hà cũng không chịu ngồi yên. Sáng 18-11-2011, khoảng 8 linh mục, tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế và 200 giáo dân đã biểu tình quanh hồ Hoàn Kiếm với những biểu ngữ "Mượn thì phải trả", "Phản đối đài truyền hình Hà Nội vu khống, nói sai sự thật về Thái Hà", "Dừng ngay việc xâm phạm đất đai và tài sản tôn giáo", "Điều 70 Hiến Pháp: đất đai tôn giáo được pháp luật bảo hộ"… Sau đó họ kéo đến Ủy Ban Nhân Dân thành phố ở đường Lý Thái Tổ để biểu tình tiếp và đưa đơn khiếu nại. Bộ phận tiếp dân của Ủy Ban đã cử 19 viên chức thuộc đủ các cơ quan để tiếp 7 người bên nộp đơn gồm 4 giáo dân, 3 linh mục và 1 tu sĩ. Nộp đơn xong, đoàn người tuần hành về nhà thờ lớn. Cuộc xuống đường bất ngờ này khiến nhà cầm quyền Hà Nội trở tay không kịp. Họ không dám đàn áp dù đã bố trí đầy đủ công an và xe cộ. Họ đã phải tiếp phái đoàn đại diện người biểu tình và nhận đơn khiếu nại đúng cách. Từ nay Hồ Gươm sẽ trở thành địa điểm biểu tình lý tưởng vì vừa ở giữa trung tâm thành phố, vừa gần trụ sở Ủy Ban Nhân Dân, vừa tiện đường dẫn tới nhà thờ lớn. Chắc chắn các giáo sĩ Dòng Chúa Cứu Thế và giáo dân sẽ còn có nhiều đòn ngoạn mục khác để đòi hỏi cho công lý được thực thi.

Về phiá các chính phủ ngoại quốc, Hoa Kỳ đã nghiêm chỉnh đặt vấn đề nhân quyền với Hà Nội (xem phần sau của kỳ Viết từ Canada này). Riêng Canada, trước khi phái đoàn của Toàn Quyền Canada David Lloyd Johson viếng thăm chính thức Việt Nam từ ngày 16-11-2011, Dân Biểu Deepak Obhrai, Thứ Trưởng liên lạc Quốc Hội với Bộ Trưởng Ngoại Giao (Parliamentary Secretary to the Minister of Foreign Affairs), nhân vật thứ hai trong phái đoàn Canada thăm Việt Nam lần này (người to lớn đứng bên cạnh Toàn Quyền Johnson trong các tấm hình chụp cuộc viếng thăm), đã mời một số đại diện của cộng đồng Việt Nam đến họp với ông để nghe ông trình bầy về chuyến đi và cho ông biết những gì cộng đồng muốn phái đoàn nói với nhà cầm quyền Việt Nam. Tôi đã đại diện anh em trao tận tay ông Obhrai một số tài liệu, trong đó có hai tài liệu nhấn mạnh những vi phạm cụ thể với danh tánh các nạn nhân: Bản tóm lược những vi phạm nhân quyền của cộng sản VN do Liên Hội Người Việt Canada đúc kết, bản sao thư của Ủy Ban Canada Tự Do Tôn Giáo cho VN ngày 5-10-2011 gửi ông Bộ Trưởng Ngoại Giao Canada nhân dịp Bộ này thành lập Văn Phòng Tự Do Tôn Giáo tại Bộ. Trong thư, ngoài việc ca ngợi việc thành lập văn phòng này và hứa cộng tác, Ủy Ban yêu cầu Bộ Ngoại Giao can thiệp tích cực để cộng sản trả tự do cho LM Nguyễn Văn Lý và 12 thanh niên sinh viên giáo phận Vinh bị bắt vô cớ. Chúng tôi cũng cho ông biết về vụ Dòng Chúa Cứu Thế và trao cho ông một số hình ảnh mà chúng tôi mới nhận được. Ông Obhrai hứa sẽ nêu những vấn đề này với thẩm quyền Việt Nam cao nhất mà ông sẽ gặp. Chúng tôi đề nghị những đòi hỏi nhân quyền phải đi đôi với những điều kiện cho các chương trình viện trợ. Nếu không, cộng sản Việt Nam chỉ hứa cứu xét rồi đâu lại hoàn đó. Ông Obhrai cam kết sẽ đặt vấn đề này với Bộ Ngoại Giao. Ông cho biết chuyến đi của phái đoàn Canada lần này là để thẩm định tại chỗ thành qủa của những chương trình Canada viện trợ cho Việt Nam, cũng như phát triển mối liên lạc thương mại giữa Canada và các nước Á Châu, đặc biệt với Nam Dương, Mã Lai, Tân Gia Ba và Việt Nam. Vì thế, nếu Việt Nam muốn tham dự cuộc phát triển đầy hứa hẹn này, họ phải quan tâm đến những lời khuyến cáo của Canada. Chúng ta hãy tạm tin và tạm hy vọng như vậy.

Cộng sản Việt Nam đã nuốt tu viện Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà nhưng có vẻ khó trôi và dư vị thì đầy cay đắng. Họ càng bạo ngược thì càng làm mất lòng dân và càng làm cho thế giới khinh bỉ, mất tín nhiệm. Một ngày nào đó nhân dân sẽ vùng lên hỏi tôi họ. Lúc đó quốc tế, vốn không ưa cộng sản Việt Nam, sẽ có lý do để nhẩy vào bênh vực một dân tộc bị áp bức. Tấm gương của cha con Kadafi sờ sờ ra đó. Nay đến lượt Bachar al-Assad của Syria bị ngay cả Liên Đoàn các quốc gia Ả Rập tẩy chay và bị các quốc gia khác áp dụng những biện pháp chế tài. Vì vậy cuộc tranh đấu của giáo dân và giáo sĩ Thái Hà không phải là cuộc tranh đấu vô vọng, vì nó là "biểu tượng chí khí anh dũng của dân tộc ta, biểu tượng cho tương lai của cả dân tộc… Thắp nến cầu nguyện không phải chỉ vì tranh chấp đất đai, không phải chỉ cho Thái Hà, không phải chỉ cho Công Giáo, mà cho cả đất nước Việt Nam" như lời Giám Mục Nguyễn Văn Long tuyên bố trong cuộc phỏng vấn của đài phát thanh SBS Radio Australia ngày 17-11-2011.

* * *

Chính sách đi hai hàng giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ của cộng sản VN càng ngày càng rõ rệt. Đi hai hàng là muốn dựa cả hai bên, không dám nghiêng qúa về bên nào và không dám coi thường bên nào. Hình như có một sự phân công trong hàng ngũ lãnh đạo cộng sản trong việc thi hành chính sách này. Tổng Bí Thư đảng Nguyễn Phú Trọng đóng vai trò bám lấy Trung Quốc, có Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đứng sau hỗ trợ. Chủ Tịch nước Trương Tấn Sang đi làm thân với các quốc gia Đông Nam Á và Hoa Kỳ. Sau cuộc viếng thăm Ấn Độ và một vài nước khác ở Á châu, Trương Tấn Sang đã đi dự hội nghị thượng đỉnh APEC ở Honolulu, Hawaii, gặp Tổng Thống Obama và Ngoại Trưởng Clinton ở đó. Cũng có thể nói đảng cộng sản VN hiện có hai phe tranh chấp nhau, một phe ngả về Trung Quốc, một phe chủ trương kết thân với các nước Đông Nam Á và Hoa Kỳ để giải tỏa bớt áp lực của Trung Quốc. Riêng mối bang giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam cộng sản vẫn còn nhiều nghi kỵ và dè dặt.

Trong khi cộng sản VN e ngại việc kết thân với Hoa Kỳ có thể đẩy mạnh diễn biến hòa bình, đồng thời làm mờ nhạt "chính nghiã" chống Mỹ cứu nước là chiêu bài gây chiến tranh chiếm miền Nam của họ, Hoa Kỳ muốn kéo Việt Nam ra khỏi ảnh hưởng của Trung Quốc và nhờ vị trí địa lý chính trị của Việt Nam, Hoa Kỳ sẽ có những con xe con pháo giá trị để chơi ván cờ Đông Nam Á với Trung Quốc. Hoa Kỳ biết Việt Nam cần Hoa Kỳ để làm đối trọng với Trung Quốc và phát triển kinh tế, gia tăng mậu dịch, nên Hoa Kỳ dùng con bài tẩy nhân quyền để bắt bí Việt Nam.

Hoa Kỳ đòi Việt Nam phải mở những cuộc thảo luận tay đôi về nhân quyền mỗi năm một lần. Lần thảo luận thứ 16 mới diễn ra tại Washington DC giữa hai phái đoàn do Thứ Trưởng Ngoại Giao Michael Posner và Vụ Trưởng Ngoại Giao Hoàng Chí Trung cầm đầu. Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ngày 7-11-2011 cho biết các cuộc thảo luận "dựa trên các nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau nhằm thu hẹp những khác biệt giữa hai bên trong lãnh vực nhân quyền". Đó là ngôn ngữ ngoại giao. Thực tế, mỗi lần gặp, phái đoàn Hoa Kỳ đều đưa ra một bản liệt kê những vi phạm nhân quyền, những chất vấn và đòi hỏi chi tiết khiến các đại diện Hà Nội rất bối rối và khó chịu. Đài VOA thuật theo tin của AP cho biết trong cuộc thảo luận này, phái đoàn Hoa Kỳ đã bầy tỏ mối quan tâm về những vi phạm quyền tự do truyền thông và những vấn đề vi phạm nhân quyền khác mà Hoa Kỳ xem là một chướng ngại vật cho việc xây dựng mối quan hệ chiến lược giữa hai nước. Các vấn đề nhân quyền được nêu ra có vấn đề tù nhân chính trị (Human Rights Watch ước lượng có khoảng 500), tự do tôn giáo liên quan tới các tín đồ Thiên Chúa Giáo và Phật Giáo, việc áp bức giới luật sư và các nhà hoạt động xã hội dân sự, việc hạn chế truy cập internet và xử dụng mã độc để phá hoại các kho dữ liệu máy điện toán của các nhà hoạt động nhân quyền.

Cuộc họp lần này diễn ra ngay trước hội nghị thượng đỉnh APEC. Nhân hội nghị này, vợ chồng CT Trương Tấn Sang được bắt tay và chụp hình với vợ chồng TT Obama. Nhưng sau đó Trương Tấn Sang phải nói chuyện với "cọp cái" Hillary Clinton, Ngoại Trưởng Hoa Kỳ. Bà này đã nói đủ thứ chuyện riêng với Trương Tấn Sang, nhưng vẫn tuyên bố công khai là Việt Nam cần phải cải thiện vấn đề nhân quyền nếu muốn tăng tiến các quan hệ giữa hai nước Việt Mỹ. Bà còn tru tréo với bàn dân thiên hạ: "Chúng tôi đã nói rất rõ với Việt Nam là nếu muốn phát triển quan hệ đối tác chiến lược như hai nước đều mong muốn, Việt Nam phải làm nhiều hơn nữa để tôn trọng và bảo vệ các quyền công dân".

Như thế rõ ràng là ra điều kiện, không còn úp mở gì nữa. Trương Tấn Sang phải nói vuốt: "Chúng tôi làm việc rất tốt đẹp trong lãnh vực hợp tác an ninh quốc phòng. Việt Nam xem Hoa Kỳ là một đối tác rất quan trọng. Nếu chúng ta hợp tác, điều này sẽ mang đến những lợi ích cho cả hai nước và mang hòa bình đến cho vùng". Ông Sang cũng cám ơn Hoa Kỳ đã chú ý đến những vấn đề tranh chấp ở vùng biển Nam Hải, nơi mà Trung Quốc, Phi Luật Tân, Việt Nam và các nước khác đều cho mình có chủ quyền lãnh hải.

Người ta thấy Chủ Tịch Trương Tấn Sang ăn nói khéo léo hơn cựu Chủ Tịch "Cuba ngủ Việt Nam thức" Nguyễn Minh Triết. Nhưng người ta cũng tự hỏi sau hiệp trao đổi võ mồm này, liệu tình trạng nhân quyền tại Việt Nam có khá hơn không? Khá đâu chưa thấy, chỉ thấy vụ Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà xảy ra cùng một lúc với những lời tuyên bố của bà Clinton và ông Sang. Ai nói gì cứ nói. Ai làm gì cứ làm. Nói hoài mỏi miệng. Nghe chửi hoài chai mặt.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ chưa dùng hết võ. Võ tối hậu là những điều kiện gia tăng mậu dịch để cứu nền kinh tế Việt Nam và bảo kê cho Việt Nam trước những đòi hỏi và tấn công của Trung Quốc liên quan tới Biển Đông. Trước khi phải dùng tới những đòn tối hậu đó, Hoa Kỳ còn món võ khác cũng khá lợi hại. Đó là Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF) trực thuộc Quốc Hội, có bổn phận lập phúc trình thường niên cho Quốc Hội về những vi phạm tự do tôn giáo trên thế giới và đề nghị ghi vào danh sách những quốc gia đáng quan tâm (Countries of Particular Concern – CPC). Phúc trình này được Quốc Hội chuyển cho Bộ Ngoại Giao để Hành Pháp thi hành. Quốc Hội cũng có thể tự đưa ra những biện pháp chế tài. Việt Nam có tên trong danh sách này từ năm 2004. Tới 2009 được rút ra trước ngày Tổng Thống George W. Bush đi thăm Hà Nội để mở đầu cuộc ve vãn kéo Hà Nội ngả về phiá Hoa Kỳ.

Một ngày trước cuộc họp Mỹ Việt lần thứ 16 về nhân quyền, Tiến sĩ Scott Flipse, Phó Giám Đốc Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế, đã phát biểu trên đài VOA:

"Tôi đã nói với ông ấy (Thứ Trưởng Michael Posner, trưởng phái đoàn Mỹ) rằng ở Việt Nam có qúa nhiều người tù tội, nhiều người bị giam vì các hoạt động tôn giáo, và vẫn có nhiều người bị ép buộc bỏ niềm tin tín ngưỡng, có những du đãng đến đánh đập, bắt bớ giáo dân Ky-tô tham gia các buổi cầu kinh ban đêm. Có nhiều Phật tử bị chính quyền dùng bạo lực cấm hoạt động, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất thì không được công khai hoạt động hợp pháp. Đó là chưa kể các chiến dịch đàn áp tín đồ Hòa Hảo, Cao Đài. Rất nhiều điều tôi muốn ông Posner nêu lên với phiá Việt Nam".

Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế biết hết. Họ cung cấp các dữ kiện cho chính phủ, cho các phái đoàn đi điều đình, công bố phúc trình thường niên cho cả thế giới biết. Những nước vi phạm tự do tôn giáo vừa sợ bị chế tài, vừa sợ mất mặt và khó làm ăn với thế giới văn minh. Những anh mặt chai như Trung Quốc, Bắc Hàn vốn chẳng quan tâm đến lời kết án nào. Nhưng anh chai mặt và không đủ lì, không đủ mạnh như cộng sản VN thì có nhiều thứ e sợ lắm.

Ts Scott Flipse còn đề nghị chính phủ Hoa Kỳ có những biện pháp cụ thể đối với thái độ ù lì, hẹn lần, chối quanh của cộng sản VN:

Ông lặp lại đề nghị của Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế là nên liên kết nhân quyền với các quan hệ khác, kể cả trong lãnh vực chiến lược và an ninh:

Không phải là chuyện ngẫu nhiên mà Phó Giám Đốc Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế của Quốc Hội Hoa Kỳ nói lên những điều này đúng lúc Việt Mỹ nói chuyện nhân quyền, và Ngoại Trưởng Mỹ ném lá bài ra chiếu: muốn chơi với chúng tôi, muốn chúng tôi giúp cả về kinh tế lẫn an ninh thì hãy tôn trọng nhân quyền. Điều kiện đã rõ ràng. Cộng sản Việt Nam phản ứng sao đây?