Trần Phong Vũ

�Trong b�i giảng, đức Hồng Y (Phạm Minh Mẫn) chia sẻ cho mọi người về t�nh y�u v� bi�n của Thi�n Ch�a, y�u con người đến độ nhận lấy c�i chết như một t�n phản loạn chống lại cả đạo v� đời. Một t�nh y�u hiến tế m� con người kh�ng thể nhận ra, kh�ng thể l�nh hội được. Ng�i nhấn mạnh: v�t�nh y�u Ch�a chấp nhận tủi nhục để phục hồi sự sống v� nh�n phẩm của mỗi người ch�ng ta.

Ng�i chia sẻ về cuộc viếng thăm Nhật Bản, Ng�i đến Hir�sima v� Nagazaki, hai nơi bị t�n ph� bởi bom nguy�n tử, những tổn hại về nh�n sự v� t�i sản c�ng với di chứng sau chiến tranh rất lớn. Những tang chứng chiến tranh được đặt trước s�n nh� thờ với tượng ảnh Ch�a, Mẹ v� c�c Th�nh g�y đầu, mất tay, sứt mẻ hay vỡ n�t. Ng�i n�i với Đức Gi�m Mục Nagazaki: Ng�y xưa chỉ c� một m�nh Ch�a chịu nạn, ng�y nay tại gi�o phận của Đức Cha c� 80 ng�n người (chết liền sau khi bị bỏ bom), rồi th�m Đức Mẹ v� c�c Th�nh c�ng chịu tử đạo1.

1 Để rộng đường dư luận, xin tr�ch một đoạn li�n hệtrong b�i phỏng vấn hồng y Phạm Minh Mẫn của ph�i vi�n B�i Giảng Ch�a Nhật (BGCN) do ch�nh HY gửi cho LM Nguyễn Hữu Lễtheo y�u cầu: ?Chiều, đo�n đến thăm Nh� thờ Ch�nh t�a v� Đức TGM Nagasaki ? Joseph Mitsuaki Takami. Nh� thờ Ch�nh t�a năm 1945, l� nh� thờ duy nhất ở Nagasaki, bị bom nguy�n tử biến th�nh một đống gạch vụn hoang t�n. Nay mọc lại v� th�m ba nh� thờ kh�c trong th�nh phố Nagasaki. Trước s�n tiền đường, c� nhiều pho tượng Ch�a, Đức Mẹ, một số c�c th�nh T�ng đồ, mất đầu, mất mặt, mất tay ch�n, chứng t�ch của sự t�n ph� của bom nguy�n tử năm 1945. T�i c� n�i với Đức TGM Nagasaki rằng ở Nagasaki Ch�a Gi�su phải chịu nạn lần thứ hai, v� lần n�y kh�ng phải một m�nh,

Ng�i đến Kolb� thăm nơi bị động đất năm 1995 với hơn 6000 người chết, nh� cửa sụp đổ, nh� thờ tan hoang. Tuy nhi�n, tại một ng�i Th�nh đường nho nhỏ�.Đức Hồng Y n�i l�c đ� m�nh vui mừng lắm, v�d� trong ho�n cảnh tha phương cầu thực, người Việt m�nh vẫn giữ được niềm tin.� (Người viết t� đậm một sốc�u, đoạn để lưu �người đọc)

Thượng tuần th�ng 4-2007, một sốanh chị em t�n hữu C�ng gi�o Việt nam ở hải ngoại đ� b�y tỏ th�i độ bất b�nh chung quanh nh�m từ �tha phương cầu thực� của hồng y Phạm Minh Mẫn khi n�i tới cộng đồng CGVN tị nạn ở hải ngoại. Đ� c� những ph�t biểu gay gắt tr�n c�c diễn đ�n c�ng cộng trong những ng�y qua.

Sự ph�t biểu t�nh cảm n�y c� thể hiểu được. Bởi lẽ giản dị l� tuyệt đại đa số, nếu kh�ng muốn n�i l� tất cả mấy triệu người Việt phải liều chết bỏ nước ra đi sau ng�y cộng sản th�n t�nh miền nam th�ng 4-1975 l� v� l� do ch�nh trị chứ kh�ng phải v� l� do kinh tế. Họchấp nhận mọi rủi ro tr�n bước đường vượt bi�n, vượt biển để bằng mọi gi�, tho�t khỏi chế độ độc t�i, bạo t�n, v� thần cộng sản. Họra đi kh�ng chỉ để mưu t�m sự sống cho ri�ng m�nh, m� c�n mong c� ng�y trở về x�y dựng lại qu� hương đổ n�t, cứu vớt hơn 80 triệu đồng b�o, đồng đạo ra khỏi kiếp sống t�i đ�i, đau thương, tủi nhục. V�thế, dứt kho�t h�nh vi từ bỏ qu� hương chấp nhận cuộc sống lưu vong nơi xứ người của ng�t ba triệu người Việt tị nạn ở hải ngoại, trong đ� c� ng�t một triệu người C�ng gi�o, kh�ng thể bị coi l� để mưu song c� Đức Mẹ v� c�c T�ng đồ c�ng chung một số phận?cầu miếng ăn (cầu thực). Cho n�n khi n�i tới nh�m từ �tha phương vầu thực�, hồng y Phạm Minh Mẫn đ� đụng chạm tới một vấn đề hết sức tế nhị v� l� một sự nhục mạ đối với b� con tị nạn.

Tuy nhi�n, đọc trong văn mạch, c�ng bằng m� x�t, người viết những gi�ng n�y phải thẳng thắn nh�n nhận rằng: khi đề cập nh�m từ kể tr�n, hồng y Mẫn kh�ng h�m ẩn �tưởng ch� tr�ch hoặc khinh khi tập thể người Việt tị nạn ở hải ngoại, trong đ� c� nnhững c�ng d�n c� niềm tin C�ng gi�o. Nếu c� điều đ�ng ch� tr�ch th�ch�nh l� th�i độ k�m thận trọng của ng�i qua cung c�ch ph�t ng�n thiếu suy nghĩ m� th�i2.

Trước sự phận nộ b�ng ra trong tập thể mấy triệu đồng b�o tị nạn ch�nh trị ở hải ngoại, để trả lại sự c�ng bằng cho TGM Phạm Minh Mẫn, người viết thẳng thắn đưa ra những nhận định tr�n đ�y. Nhưng, cũng v�c�ng bằng, ch�ng t�i bắt buộc phải nh�n lại nội dung những lời chia sẻ kh�c của ng�i với giới trẻ ở S�ig�n trong m�a chay

2 Để l�m s�ng tỏ vấn đề tế nhị n�y, trong một email trả lời linh mục Nguyễn Hữu Lễh�m 11-4-07, hồng y Mẫn nhắn nhủ ?chớ vội v� tin theo c�i m�nh đọc, c�i m�nh nghe, c�i m�nh thấy qua truyền th�ng x� hội. H�y tiếp cận với thực tế cuộc sống v� con người?. Ng�i cho biết: ?T�i kh�ng c� th�i quen d�ng từ ?tỵ nạn? hay ?tha phương cầu thực?. T�i theo những từ Gi�o hội d�ng ng�y nay: di d�n định cư, di d�n lao động, di d�n du học, di d�n tu học�? Để chứng minh, ng�i gửi trong att cho linh mục Lễnguy�n văn b�i phỏng vấn của BGCN, trong đ� ng�i c� dịp trả lời to�n bộ nội dung chuyến viếng thăm Nhật Bản vừa qua. Điều quan trọng cần biết l� tuồng như người cầm đầu TGP S�ig�n v�v� t�nh hay cố�coi như kh�ng biết đến b�i giảng của ng�i tại đại hội Giới Trẻ ở S�ig�n được đ�i ph�t thanh Veritas Asia, Philippines tr�ch dẫn v� được VietCatholic đưa l�n mạng m� người viết đ� tr�ch một đoạn tr�n đầu b�i viết n�y. Nh�m từ �tha phương cầu thực� được t�m thấy trong b�i tường thuật vừa kể chứ kh�ng phải trong b�i phỏng vấn hồng y Phạm Minh Mẫn của BGCN.14 DIỄN Đ�N GI�O D�N

Trở lại với tr�ch đoạn kể tr�n, ch�ng ta c�n đọc được những g�kh�c?

Chia sẻ trong Đại hội Giới Trẻ về t�nh y�u v� bi�n của Thi�n Ch�a, hồng y TGM gi�o phận S�igon nhấn mạnh l� Thi�n Ch�a đ� �y�u con người đến độ nhận lấy c�i chết như một t�n phản loạn chống lại cả đạo v� đời�. Mạch văn cho ta hiểu, Ch�a Gi�su đ� y�u thương con người nhiều đến nỗi t�nh nguyện chết treo tr�n Thập tự gi� như một kẻ phản loạn, k�nh chống cả đạo v� đời. Đấy l� sự thật như một cộng một l� hai. H�nh vi, ng�n ngữ của Ch�a Cứu Thế trong ba năm sống c�ng khai thường bị c�c nh� l�nh đạo đại diện cho vương quyền La M�, Do Th�i cũng như giới cầm đầu hệthống t�n gi�o thời ấy coi Ng�i như t�n phản loạn, hơn thế, kẻ tội đồ!

Thật vậy, Ch�a Gi�su đ� nhiếu lần mạnh mẽ l�n �n guồng m�y cai trị h� khắc của đế quốc La M� cũng như Do Th�i. Ng�i cũng hơn một lần c�ng khai chỉ tr�ch giới tư tế, luật sĩ trong hệthống Gi�o hội thời Ng�i. Dĩ nhi�n, cần phải ch�nh danh những h�nh vi gọi l� �phản loạn�, �chống đạo, chống đời� của Ch�a Gi�su bởi v�sứ mạng cao cả của Ng�i khi từ bỏ Ng�i Trời sinh xuống trần gian l� để �Rao giảng Tin Mừng cho người ngh�o kh�c�ng bố cho kẻ giam cầm biết họ được tha� trả lại tự do cho người bị �p bức�� (Luca 4, 18-19). N�i theo ng�n ngữ của hồng y Phạm Minh Mẫn trong b�i giảng tại đại hội giới trẻ ở S�ig�n trong dịp m�a chay vừa qua th��Ch�a chấp nhận tủi nhục để phục hồi sự sống v� nh�n phẩm của mỗi người ch�ng ta�.

Tất cả những h�nh vi ấy tuồng như đều đối kh�ng với quyền lợi của những th�nh phần trong đạo cũng như ngo�i đời chỉ th�ch ăn tr�n ngồi trước qua mọi thời đại.

V� hẳn nhi�n, những th�nh phần c� tr�ch nhiệm trong Gi�o hội của Ch�a Gi�su nơi trần thế, trong đ� c� GHVN h�m qua v� h�m nay, nếu thật sự tin nhận Ch�a Gi�su l� gia nghiệp của m�nh, cũng kh�ng c� con đường n�o kh�c hơn l� phải tiếp tục dấn bước đi theo con đường của Ng�i, cho dẫu nhiều khị c� v�thế m� phải tủi nhục, bị tước bỏ quyền lợi vật chất, bị qui kết l� �phản loạn� l� �chống đạo, chống đời�.

Trong qu� tr�nh 30 năm qua, những t�n hữu như cốtổng gi�m mục Nguyễn Kim Điền, linh mục Ch�n T�n, cốgi�o sư Nguyễn Ngọc Lan đ� từng l� nạn nh�n của chế độ độc t�i v� t�n gi�o cộng sản. V�noi gường Th�y m�nh trong chức năng ng�n sứ, quyết t�m chống lại sự �c để kiến tạo một x� hội c�ng bằng, nh�n �i, trong đ� nh�n quyền, nh�n phẩm con người được bảo vệ, những vị n�y cũng từng bị một sốl�nh đạo trong Gi�o hội ch� bai, chỉ tr�ch v� bỏ rơi. Điển h�nh v� mới mẻ nhất l� trường hợp linh mục Nguyễn Văn L�v� những mục tử c�ng chia sẻ quan điểm dấn th�n hộ đạo, cứu đời của cha trong thời gian gần đ�y như c�c linh mục Phan Văn Lợi, Ch�n T�n, Nguyễn Hữu Giải, gi�o sư Nguyễn Ch�nh Kết. Biết bao đ�n th� đ� tr�t xuống th�n phận những t�n hữu n�y. Cụ thể l� linh mục Tađ�� Nguyễn Văn L�đ� bị khủng bố, bị giam t� nhiều phen kể từ khi cộng sản nhuộm đỏ miền nam. Gần đ�y nhất, h�m 30-3-07 vừa qua, ch�ng đ� d�ng luật rừng để kết �n cha 8 năm t� ở v� 5 năm quản chế, chỉ v�đả cả gan chống lại guồng m�y cai trị h� khắc, phi d�n chủ của chế độ độc t�i, chuy�n ch�nh cộng sản v� thần, v� tổ quốc. Đau đớn v� mỉa mai hơn nữa l� cha L�cũng như c�c bạn của cha c�n bị Gi�o quyền mặc nhi�n ruồng bỏ. Khi cả thế giới quan s�t cha L�bị t�a �n cộng sản x�t xử theo luật rừng, kh�ng luật sư v� khi cha sử dụng quyền tự l�n tiếng th�bị c�ng an bịt miệng rồi x� đẩy ra khỏi ph�ng x�t xử, tất cả đều nhất loạt l�n tiếng bệnh vực cha v� cực lực l�n �n H�nội� th�Gi�o quyền ho�n to�n im lặng. Tệhơn nữa l� bằng c�ch n�y hay c�ch kh�c, c� gi�m mục c�n phụ họa với nh� nước kết �n cha.

Thật đ�ng với Lời Ch�a Gi�su xưa: những g�Ch�a đ� phải chịu th�những m�n đệtrung th�nh với Ng�i cũng sẽ kh�ng tho�t khỏi. M�n đệkh�ng thể hơn Th�y. Hai ng�n năm trước, Ch�a bị l�m nhục, bị coi l� kẻ phản loạn, l� chống đạo, chống đời th�nhửng ai trung th�nh với Ng�i, d�i theo bước ch�n Ng�i, cũng sẽ phải g�nh chịu những cảnh oan khi�n tương tự.

Người ta tự hỏi: kh�ng biết khi lập lại sự kiện �Ch�a chấp nhận tủi nhục để phục hồi sự sống v� nh�n phẩm của mỗi người ch�ng ta� trước cả chục ng�n những người trẻ nh�n dịp m�a chay vừa qua, hồng y TGM S�ig�n c� cảm thấy tự thẹn với lương t�m khi ch�nh ng�i đ� hơn một l�n tỏ ra dửng dưng trước những tệtrạng x� hội: mỗi ng�y cả chục ng�n thai nhi v� tội đ� bị lấy đi sự sống, h�ng trăm ng�n thanh thiếu ni�n nam nữ đi v�o con đường nghiện ngập, ch�ch cho�c, trong khi h�ng trăm ng�n nạn nh�n kh�c bị nhiễm HIV để cuối c�ng bị chết lần hồi vị bệnh liệt kh�ng. Sự dửng dưng kh�ng chỉ ngừng lại ở l�nh vực x� hội. N� c�n được ph�t hiện qua h�nh ảnh vị tư tế trong dụ ng�n của Ch�a Gi�su trong Ph�c �m đ� t�m c�ch l�ch qua đường kh�c m� đi để khỏi phải ra tay cứu gi�p nạn nh�n bị kẻ cướp trấn lột v� đ�nh trọng thương!

Như thế th�c�n đ�u l� sự hiệp nhất giữa n�i v� l�m, giữa lời giảng dạy v� cung c�ch h�nh sử cụ thể trong đời sống h�ng ng�y?

Cũng trong tr�ch đoạn kể tr�n, ch�ng ta c�n đọc được lời kể lại của hồng y Phạm Minh Mẫn tại ĐH Giới Trẻ ở S�ig�n, khi chứng kiến những chứng t�ch chiến tranh ở Nagazaki, trong đ� c� những ảnh tượng Ch�a, Đức Mẹ v� c�c Th�nh bị đập ph�. � tưởng h�m ngụ trong mạch văn cho thấy t�m trạng ngậm ng�i của vị TGM/TGP S�ig�n khi �Ng�i n�i với Đức Gi�m Mục Nagazaki: Ng�y xưa chỉ c� một m�nh Ch�a chịu nạn, ng�y nay tại gi�o phận của Đức Cha c� 80 ng�n người (chết liền sau khi bị bỏ bom), rồi th�m Đức Mẹ v� c�c Th�nh c�ng chịu tử đạo� (Xin độc giả coi lại ch� th�ch 1 v� 2)