Vaäy laø moät naêm laïi saép qua ñi, ñem theo caùi chuoãi 365 ngaøy vaøo laõng queân cuõng nhö laïi môû ra nhöõng ngaøy thaùng môùi cho töøng ñôøi ngöôøi, töøng cuoäc soáng. Nhöng roài cuõng coù nhöõng vaán-ñeà cuûa moät ngöôøi, moät xaõ-hoäi hay moät ñaát nöôùc khoâng theå qua ñi theo naêm thaùng maø caàn cho toàn-taïi vôùi thôøi gian roài ghi cheùp thaønh lòch-söû vôùi nhieàu chuyeän vui buoàn; maø nhöõng vui buoàn cuûa moät ñaát nöôùc, moät daân-toäc thì laïi caøng phaûi noùi, ñaùng noùi. Nhaát laø ñaát nöôùc Vieät-Nam mình, keå töø ngaøy coù caùi chuû-nghóa coäng-saûn du-nhaäp thì chuyeän buoàn caøng ngaøy caøng nhieàu hôn chuyeän vui vaø khoâng chöøng seõ coøn nhieàu voâ sieát keå.

Vaøo cuoái naêm 2007 vaø ñaàu naêm 2008 cuõng saép qua ñi naøy, trong moät chuyeán ñi sang Melaka – Maõ-lai tìm hieåu veà teä-naïn buoân ngöôøi cuûa Vieät-Nam qua hình-thöùc xuaát-khaåu lao-ñoäng ra nöôùc ngoaøi, toâi ñaõ gaëp nhöõng ngöôøi treû Vieät-Nam töø trong nöôùc ra ñi ñeå kieám soáng baèng söùc caàn-lao. Treân ñöôøng veà, toâi ôû laïi Kuala Lumpur tham-döï moät sinh-hoaït cuûa nhöõng ngöôøi treû Vieät-Nam haûi-ngoaïi töø caùc nôi treân theá-giôùi quy-tuï veà ñaây ñeå hoïp Ñaïi-hoäi Sinh-vieân Vieät-Nam Theá-giôùi kyø V vaøo ñaàu naêm 2008. Roài ñeán giöõa thaùng 8-2008 vöøa qua laïi coù theâm moät dòp nöõa nhìn vaøo nhöõng ngöôøi treû Vieät-Nam khaùc töø khaép naêm chaâu boán bieån noùi chung veà döï Ngaøy giôùi Treû Theá Giôùi ôû Sydney. Caû ba cô-hoäi gaëp gôõ vaø tieáp-xuùc ñeàu laø nhöõng ngöôøi treû maø khi nhìn ñeán nhöõng nguoøi treû Vieät-Nam trong ñoù laïi baét ngöôøi ta phaûi taùch-baïch ra quaù nhieàu söï khaùc-bieät. Ñieàu khaùc-bieät chính yeáu khoâng phaûi veà hoïc-vaán, veà gia-caûnh maø laø veà ñieàu-kieän xaõ-hoäi taïo-thaønh.

Trong chöông-trình tin-töùc luùc 6 giôø chieàu ngaøy 21-7-2008 cuûa Ñaøi Truyeàn-hình soá 7 lôùn nhaát cuûa UÙc ñaõ chieáu moät ñoaïn phim phoùng-söï veà coâng-nhaân Vieät-Nam taïi Maõ-lai ñeå toá-caùo tröôùc coâng-luaän veà tình-traïng maø theo chöõ duøng cuûa hoï laø "bò löøa gaït, bò laøm "noâ-leä" vaø goïi ñaây laø naïn-nhaân cuûa teä-naïn "buoân ngöôøi". Ñoaïn phim naøy cuõng coù treân trang baovelaodong.com vaø youtube.com.

Ñieàu muoán noùi nhieàu nhaát ôû ñaây laø nhöõng nam nöõ coâng-nhaân Vieät-Nam treû bò khuyeán-duï ra thò-tröôøng coâng-nhaân theá-giôùi nhö nhöõng moùn haøng xuaát-caûng, nhö qua Maõ-lai chaúng haïn. Nhöõng ngöôøi treû ñi lao-ñoäng taïi Maõ-lai khoâng haún toaøn laø nhöõng ngöôøi thieáu hoïc-vaán. Coù nhieàu ngöôøi ñaõ xong chöông-trình trung-hoïc, muoán vaøo Ñaïi-hoïc nhöng khoâng coù tieàn ñeå ñoùng khoaûn hoïc-phí quaù naëng neân ñaõ lieàu ra ñi vôùi hy-voïng coá gaéng laøm trong maáy naêm seõ daønh duïm veà ñi hoïc tieáp. Coù nhöõng ngöôøi ñaõ toát-nghieäp ñaïi-hoïc nhöng khoâng coù vieäc laøm vì soá tieàn chaïy choït khaù cao neân nghó raèng ra ñi ít naêm laø giaûi-phaùp toát ñeå kieám chuùt voán veà seõ deã xoay sôû hôn.

Laïi coù nhöõng ngöôøi ñang coù vieäc laøm, nhöng vì ñoàng löông quaù thaáp neân cuõng muoán thay ñoåi hoaøn-caûnh cho khaù hôn. Coøn laïi phaàn lôùn hoï ñöôïc chính-quyeàn ñiaï-phöông keâu goïi vaø khuyeán-khích ra ñi. Moãi ñôn xin ñi phaûi noäp tröôùc moät khoaûn tieàn 30 trieäu cho nôi saép xeáp thuû-tuïc goïi laø Coâng Ty Cung ÖÙng Xuaát Khaåu Lao Ñoäng; sau ñoù moät baûn hôïp-ñoàng ñöôïc kyù keát giöõa ngöôøi ñi lao-ñoäng vaø coâng-ty naøy trong nhöõng ñieàu-kieän oån-thoaû veà vieäc laøm cuõng nhö löông boång. Nhöng khi sang ñeán Maõ-lai thì baûn hôïp-ñoàng naøy khoâng coù hieäu-löïc nöõa. Caùc coâng-nhaân phaûi kyù vôùi coâng-ty nhaän ngöôøi moät baûn hôïp-ñoàng khaùc vôùi nhöõng ñieàu-kieän hoaøn-toaøn baát lôïi cho ngöôøi lao-ñoäng maø trong ñoù khoâng coù quyeàn choïn vieäc laøm theo khaû-naêng vaø cuõng khoâng ñuôïc traû löông theo coâng söùc. Trung-bình ñoái vôùi moät ngöôøi taïm goïi laø may-maén thì môùi nhaän ñuôïc tieàn coâng moãi giôø 2 ringgit (tieàn Maõ-lai) töông-ñöông vôùi khoaûng 30 xu tieàn UÙc (1 UÙc-kim ñoåi ñöôïc 3 ringgit) vaø moãi ngaøy phaûi laøm 10 giôø. Do vieäc ñi laïi giöõa Vieät-Nam vaø Maõ-lai khoâng khoù-khaên nhieàu vì cuøng trong khoái Asean neân phía Vieät-Nam ñöa coâng-nhaân lao-ñoäng sang oà-aït; phía caùc coâng-ty Maõ-lai khoâng cung öùng ñuû vieäc laøm vaø ñaõ coù moät soá coâng-nhaân thaát-nghieäp ngay sau khi ñeán vaø hoï phaûi soáng vaï-vaät trong söï giuùp ñôõ cuûa nhöõng ngöôøi ñeán tröôùc roài traû sau.

Vì vaäy maø khi giôùi chuû-nhaân lôïi-duïng hoaøn-caûnh naøy ñeå eùm giaù lao-ñoäng caùch naøo thì cuõng phaûi chòu, mieãn coù tieàn chi duïng haøng ngaøy. Hai nöõ coâng-nhaân treû cho bieát hoï khoâng coù vieäc laøm naøo nhaát-ñònh caû maø chuû-nhaân khoaùn laøm gì thì laøm. Chaúng haïn nhö hai chò em ñuôïc khoaùn saép laïi moät ñoáng daây ñieän vaø coâng vieäc baét ñaàu töø 8 giôø 30 saùng cho ñeán 12 giôø ruôõi ñeâm môùi xong ñeå chæ nhaän ñuôïc toång coäng 20 ringgit. Ñaáy laø khi moïi söï xuoâi chaûy. Nhöng neáu nhö khi kieåm laïi coù söï sai soùt naøo thì caû hai seõ bò tröø moãi ngöôøi moät ngaøy löông theo möùc löông chung laø 2 ringgit moät giôø vaø laøm 10 giôø moät ngaøy. Cuõng ñaõ coù nhieàu tröôøng-hôïp vì bò ngöôïc-ñaõi neân phaûi troán ñi ñeå ra ngoaøi kieám soáng thì laïi khoâng coù thoâng-haønh, phaûi lang-thang ñeán kieám vieäc taïi nhöõng nôi heûo laùnh ít bò caûnh-saùt kieåm-soaùt nhöng thöôøng cuõng khoâng ñuû aên daãn ñeán tình-traïng coù ngöôøi ñaõ töï-saùt. Tuy caùc coâng-nhaân khoâng ñöoïc höôûng baát kyø moät quyeàn-lôïi naøo theo luaät lao-ñoäng cuûa Maõ-lai nhöng hoï vaãn phaûi ñoùng moãi thaùng töø 100 ñeán 120 ringgit tieàn thueá vaø haøng naêm phaûi noäp cho toaø ñaïi-söù Vieät-Nam moät khoaûn töø 1,000 ñeán 1,500 ringgit goïi laø tieàn visa (?).

Khi ñuôïc hoûi laø nhìn treân hôïp-ñoàng cuûa moãi coâng nhaân ñeàu coù phaàn xaùc-nhaän cuûa söù-quaùn Vieät-Nam taïi Maõ-lai thì taïi sao khoâng ñeán ñaáy ñeå nhôø beânh-vöïc hay giuùp ñôõ thì ai cuõng traû lôøi raèng hoï (toaø ñaïi-söù) chæ veà phe vôùi giôùi chuû-nhaân hoaëc lam khoù deã mình laø gioûi chöù coù bao giôø beânh vöïc mình ñaâu. Ñoù laø chöa keå moãi khi muoán buôùc qua caùnh coång söù-quaùn laø ñaõ phaûi maát 20 ringgit, roài vaøo ñeán trong saân ñöùng lôù-ngôù moät luùc thì quay ra veà thoâi vì chaúng ai theøm hoûi gì khi bieát laø coâng-nhaân sang laøm muôùn. Theá nhöng neáu nhö ngöôøi naøo muoán boû veà laïi Vieät-Nam maø vì giaáy tôø ñaõ bò chuû giöõ thì laïi ñeán söù-quaùn Vieät-Nam noäp moät moùn tieàn khoaûng 600 UÙc-kim laø seõ ñuôïc caáp moät giaáy chöùng-nhaän maát giaáy tôø ñeå duøng thay cho thoâng-haønh. Vaø coøn nhieàu, raát nhieàu ñieàu baát-coâng, ngöôïc-ñaõi khaùc haøng ngaøy truùt xuoáng cuoäc soáng cuûa caùc baïn treû lao-ñoäng Vieät-Nam.

Trong dòp hoäi-thaûo veà naïn buoân ngöôøi naèm trong nghò-trình cuûa Ñaïi-hoäi Sinh-vieân Vieät-Nam Theá-giôùi kyø V vaøo ñaàu naêm 2008 taïi Kuala Lumpur vôùi dieãn-giaû ngöôøi Maõ-lai laø baø tieán-só Irene Fernadez, toâi gaëp linh-muïc Nguyeãn Vaên Huøng cuõng töø Ñaøi-loan sang döï. Sau khi ñöôïc nghe keå veà nhöõng gì toâi ñaõ thaáy taïi Melaka, oâng voäi vaõ ñeán thaêm hoï vaø cho duø laø ngöôøi ñaõ nhieàu naêm kinh-nghieäm veà nhöõng khoå-aûi cuûa ngöôøi lao-ñoäng vaø coâ daâu Vieät-Nam bò baùn sang Ñaøi-loan maø khi oâng ñeán Melaka veà cuõng phaûi laéc-ñaàu xoùt-xa ngaäm-nguøi laø anh chò em ôû ñaây (Maõ-lai) quaù khoå. Theo linh-muïc Nguyeãn Vaên Huøng cho bieát thì sau khi oâng ñaõ thaønh-coâng trong vieäc vaän-ñoäng ñeå coâng-nhaân Vieät-Nam ñöôïc chính-phuû Ñaøi-loan toân-troïng moät soá quyeàn-lôïi khi kyù nhöõng hôïp-ñoàng lao-ñoäng thì giaù bieåu beân Vieät-Nam ñaõ taêng leân töø 75 ñeán 90 trieäu tieàn Vieät-Nam moät ngöôøi muoán ñi Ñaøi-loan.

Giaùo-hoäi Coâng-giaùo ôû Melaka raát öu-tö vaø nhieät-tình trong vaán-ñeà naøy nhöng vì trong moät nöôùc Hoài-giaùo neân caùc hoaït-ñoäng chæ coù giôùi-haïn. Khi ñöôïc tieáp chuyeän vôùi Ñöùc giaùm-muïc Melaka – Johor ngaøi ñaõ goïi tình-traïng xuaát-caûng lao-ñoäng kieåu nhö treân laø hình-thöùc noâ-leä ñôøi môùi, roài ngaøi hoûi veà thaùi-doä vaø phaûn-öùng cuûa Giaùo-hoäi Coâng-giaùo Vieät-Nam ra sao thì ...thaät tình chaúng bieát traû lôøi theá naøo. Chaúng leõ laïi noùi raèng ngay caû giôùi linh-muïc vaø tu-só Vieät-Nam ñang ôû nhöõng xöù töï-do treân toaøn theá-giôùi cuõng chöa ñeám ñöôïc ñuû treân ñaàu ngoùn tay con soá tu-só bieát ñeán vaán-ñeà naøy, mong gì ñeán Giaùo-hoäi taïi Vieät-Nam laø nôi coøn ñang phaûi öùng ñoái vôùi ñuû thöù thuø trong giaëc coäng ngoaøi nöõa. Coøn noùi chung veà ñoàng-baøo, ñoàng-höông ñoàng khoùi ôû haûi-ngoaïi thì nhaân-danh hai chöõ quoác-gia, hai chöõ choáng coäng laïi caøng khoâng bieát phaûi noùi laøm sao ngoaøi caùi ñaùng noùi nhaát laø choáng laãn nhau.

Thôøi gian ít thaùng qua, vuï Thaùi-Haø röïc leân nhö moät ñoùa höôùng-döông nôû roä. Dö-luaän chung thì quan-taâm theo doõi, coøn giaùo daân thì caû trong ngoaøi nöôùc cuøng xoân-xao. Gaàn Haø-noäi thì veà nhaäp cuoäc, xa hôn nhö Saøi-goøn, nhö Myõ, nhö UÙc... …thì thaép neán caàu-nguyeän trong moät buoåi chieàu, moät ñeâm roài giaùo daân thì ngoài chôø yù Chuùa, coøn ñoàng-baøo, ñoàng höông hay nhang khoùi chi chi ñoù…...thì cuõng xong luoân. Vaø theá laø coi nhö xong moïi söï. Cöù nhö vaäy, chaúng bieát khi naøo coäng-saûn noù cheát, cheá-ñoä baïo-quyeàn suïp ñoå vaø ñaát nöôùc coù töï-do thöïc söï thay cho caùi töï-do maø oâng Hoà thaáy noù quyù neân caát kyõ quaù ñaõ maát huùt luoân.

Trong ñeâm thaép neán caàu-nguyeän cho Thaùi-Haø do baùo Daân Chuùa UÙc-chaâu toå-chöùc taïi coâng-tröôøng Federation Square – Melbourne vaøo toái ngaøy 10-10-2008, coù môøi caû giaùo-quyeàn vaø moät soá nhaân-vaät thuoäc chính-giôùi UÙc. Trong phaàn phaùt-bieåu cuûa quan-khaùch ñöôïc môøi, töø giaùm-muïc ñeán caùc daân-bieåu, nghò-só UÙc vaø ngay caû linh-muïc Nguyeãn Höõu Quaûng laø nguoøi chuû-söï cuõng ñeàu cuøng chung moät noäi-dung laø leân aùn chính-saùch ñaøn-aùp toân-giaùo vaø töôùc-ñoaït caùc quyeàn töï-do, daân chuû cuûa nhaø caàm quyeàn coäng-saûn Vieät-Nam, nhaéc ñeán linh-muïc Nguyeãn Vaên Lyù ...Nhöng khi nhaân dòp naøy, coù moät soá giaùo daân xin ban-toå-chöùc ñeå phaân-phaùt moät soá thö coäng-ñoàng Ngöôøi Vieät Töï-do Victoria môøi ñoàng-baøo tham-döï cuoäc bieåu–tình choáng Nguyeãn Taán Duõng ñeán Melbourne thì laïi bò raát nhieàu giaùo daân ngöôøi phuø-taù cho buoåi caàu-nguyeän ra caûn baèng thaùi-ñoä kyø-thò vaø hoáng-haùch "tuyeân-ngoân" raèng "ñaây chæ laø buoåi caàu-nguyeän cuûa toân-giaùo, khoâng dính vaøo chính-trò" (?). Coäng-saûn thì döùt khoaùt, roõ-raøng coøn ngöôïc laïi thì cöù loøng-voøng tôùi lui heát Thaùi-haø ñeán Khaâm-söù...vaø coøn tieáp ñeå chôø xem nhöõng troø môùi khaùc kieåu nhö kyø thi hoïc-kyø I naêm nay, nhaø nöôùc coäng-saûn toå-chöùc vaøo ngaøy leã Giaùng-sinh, chaúng haïn...

Ba ngaøy sau ñeâm thaép neán naøy laø cuoäc bieåu-tình cuûa ñoàng-baøo ôû Melbourne vaøo saùng Thöù Hai 13-10-2008 ñeå "daøn chaøo" Nguyeãn Taán Duõng ñeán gaëp giôùi thöông-gia UÙc keâu goïi ñaàu-tö. Nhìn vaøo soá ñoàng-baøo ñaõ tham-gia khaù ñoâng ñaûo cho duø laø vaøo saùng ngaøy thöôøng. Ñoaøn bieåu-tình tuï-hoïp tröôùc quoác-hoäi Tieåu-bang, sau ñoù caûnh-saùt UÙc môû ñöôøng cho ñoaøn bieåu-tình tieán veà nôi dieãn ra cuoäc hoäi hoïp.

Vì ñoàng-baøo tuï hoïp kín heát phía tröôùc toøa nhaø neân cho duø caûnh-saùt UÙc ñaõ tuùc-tröïc laøm nhieäm-vuï giöõ an-ninh ñeå phaùi-ñoaøn xuoáng xe ñi baèng cöûa chính nhöng Nguyeãn Taán Duõng vaãn choïn ñi ngaû sau vaøo baõi ñaäu xe döôùi haàm vaø coøn yeâu caàu nhaân-vieân baûo-an ñoùng ngay cöûa haàm laïi vì nôi ñaây cuõng coù moät soá nhoû ñoàng-baøo ñang chôø baèng nhöõng tieáng hoâ ñaû-ñaûo.

Xem ra keå töø ngaøy ñaùm laõnh-ñaïo coäng-saûn Vieät-Nam mon-men thaân gaàn vôùi caùc nöôùc tö-baûn Taây-phöông thì chaúng nhöõng bang-giao ñaõ chöa thöïc-sö ïkhaám-khaù bao nhieâu maø uy-tín laïi caøng ngaøy caøng giaûm vôùi nhöõng laàn coâng-du baèng cöûa haäu nhieàu hôn. Nhöng roài coù nhö vaäy thì cuõng laøm sao? Saùch vôû ñaõ chaúng ghi vieäc oâng Hoà vaø phaùi-ñoaøn Vieät-minh ñi döï hoäi-nghò Fontainebleau ñeå chaáp-nhaän nhöôïng-boä Phaùp voâ ñieàu-kieän veà moät soá lónh-vöïc, daønh theâm cho Phaùp nhieàu ñoäc-quyeàn treân ñaát nöôùc, tieáp tay vôùi Phaùp trong vieäc giöõ nguyeân-traïng mieàn Nam töï-trò thaønh Nam-kyø-quoác, baèng loøng cöùu-xeùt vieäc ñöa Vieät-Nam nhaän chòu cheá-ñoä baûo-hoä môùi döôùi danh-nghóa khoái Lieân-hieäp Phaùp... Vaø roài sau ñoù, laõnh-tuï kính meán cuûa ñaûng coäng-saûn Vieät-Nam quang-vinh; "cha giaø daân-toäc" cuûa cheá-ñoä hieän nay ñaõ nöûa ñeâm ñeán phoøng nguû taïi nhaø rieâng cuûa moät boä-tröôûng, maø laïi laø Boä-tröôûng Thuoäc-ñòa Phaùp teân laø Marius Moutet, ñeå naøi-næ kyù cho ñöôïc baûn thoûa-öôùc goïi laø Modus Vivendi ngaøy 14-9-1946 khi oâng naøy ñang maëc aùo nguû treân ngöôøi. Nhöõng chuyeän maát maët nhö theá maø hoï coøn laøm ñöôïc, coøn cha truyeàn con noái ñeå laáp-lieám ñi roài hueânh-hoang xöng-tuïng nhau maø bòp caû moät daân-toäc thì nhöõng caù-nhaân ñang trong guoàng maùy quyeàn-löïc hieän nay coù bò ñaû-ñaûo, bò chöûi ruûa theá naøo cuõng coøn thua laõnh-tuï. Ñaáy laø baûn-chaát cuûa hoï chöù khoâng phaûi lôïi-khí ñeå coäng-ñoàng haûi-ngoaïi laïc-quan khi maø coù quaù nhieàu ngöôøi an-phaän soáng chæ theo nghóa tha-phöông caàu thöïc .

Nhöõng ngöôøi xöng mình laø quoác-gia, nhöõng ngöôøi trong ñôøi ít nhaát cuõng ñaõ moät laàn mang danh tî-naïn coäng-saûn, khoâng töø Baéc di-cö vaøo Nam thì cuõng töø Mieàn Nam ra ñi sau bieán-coá 30 thaùng Tö thaät laø khoâng coù gì phaûi nghó theâm sao? Ñaõ 33 naêm roài vôùi bao nhieâu cuoäc bieåu-tình ôû nôi naøy hay nöôùc noï coù xoâm tuï ñeán ñaâu thì sau ñoù cuõng mau chìm xuoâi vaø nhöõng gì coøn laïi vaãn laø nhöõng nguoøi coäng-saûn beân nhaø tieáp-tuïc chính-saùch hueânh-hoang, löøa bòp? Coù phaûi thaät tình moïi ngöôøi ñaõ nghó laø chæ caàn ñöùng la-loái, gaøo theùt, vieát thaät nhieàu tuyeân-ngoân, thoâng-caùo, khaùng-thö naøy khaùc cuøng voâ soá caùc phaûn-öùng khaùc thì thaät laø ñaõ ñuû maõn-nguyeän löông-taâm vôùi daân, vôùi nöôùc, vôùi ñoàng-baøo vaø vôùi lyù-töôûng quoác-gia? Beân caïnh ñoù laø noãi lo-aâu veà tinh-thaàn choáng coäng ña daïng ñang baùo-ñoäng moät söï phaân-hoùa kieåu chia naêm xeû baûy nhö nhaän-ñònh khaùch-quan cuûa moät nhaân-vieân caûnh-saùt UÙc khi laøm nhieäm-vuï duy-trì an-ninh traät-töï vì moät sinh-hoaït quaù naùo-ñoäng cuûa nguoøi Vieät taïi Brisbane "caùc oâng noùi laø choáng coäng-saûn nhöng sao laïi chæ thaáy choáng nhau vaäy?ù