Tỳ - ố tâm - linh
Phạm Minh Tâm

LTS: Môû ñaàu baøi vieát, taùc giaû PMT keå laïi moät caâu chuyeän cöôøi ra nöôùc maét trong baøi gæang cuûa moät LM. Keát thuùc, baø vieát: “Quyeàn-bính cuûa Giaùo-hoäi bò xaâm-phaïm vaø töôùc-ñoaït…….. . thì khoâng thaáy laø ñeà-taøi ñeå öu-tö, trong khi ñoù caùc ñaáng caùc baäc laïi teà-töïu roän-raøng taïi Ñoà Sôn ñeå toå-chöùc “hoäi thaûo quoác-teá” töø ngaøy 12 ñeán 15-2-2009 veà “Traùch nhieäm xaõ hoäi trong boái caûnh kinh teá thò tröôøng”. Ñoïc treân VietCatholic ngaøy 18-3-2009 thaáy coù thö thoâng baùo vaø môøi goïi tham gia cuûa Caâu Laïc Boä Nguyeãn Vaên Bình veà moät sinh hoaït goïi laø Toïa-Ñaøm “Ñaëc ñieåm tö duy vaø loái soáng cuûa ngöôøi Vieät tröôùc yeâu caàu hoäi nhaäp quoác teá”. Laïi chuyeän “quoác teá”! Quaû laø moät ñeà taøi vó ñaïi cuûa nhöõng con ngöôøi tính laøm chuyeän lôùn! Ñoïc danh tính nhöõng nhaø “thuyeát giaûng” cho ñeà taøi naøy, ngöôøi ta thaáy coù hai giaùo só laø linh muïc Nguyeãn Thaùi Hôïp, chuû nhieäm CLB/NVB vaø linh muïc Huyønh Coâng Minh TÑD giaùo phaän Saøigoøn vaø hai nhaân vaät ñôøi laø nhaø baùo Huyønh Sôn Phöôùc, cöïu phoù TBT baùo Tuoåi Treû vaø oâng Leâ Hieáu Ñaèng, Phoù Chuû tòch MTTQVN. Khoâng thaáy noùi tôùi thaønh tích vaø tuoåi ñaûng cuûa hai nhaân vaät naøy.
Cuõng ngaøy 18-3-2009, taùc giaû JB Nguyeãn Höõu Vinh töø trong nöôùc göûi ra haûi ngoaïi nhöõng hình aûnh chuïp ñoâng ñaûo giaùo daân giaùo xöù Sôû Haï thuoäc TGP Haønoäi ñang caàu nguyeän cho Söï Thaät – Coâng Lyù – Hoøa Bình.
DÑGD khoâng daùm baøn theâm, môøi ñoäc giaû theo doõi baøi vieát sau ñaây cuûa taùc giaû Phaïm Minh Taâm vôùi gôïi nhôù: naêm ngoaùi, vaøo luùc ñaûng vaø nhaø nöôùc ñang duøng moïi thuû ñoaïn ñeå mong daäp taét loøng soát meán cuûa giaùo daân Thaùi Haø trong nhöõng ñôït caàu nguyeän cho coâng lyù, hoøa bình vaø nhaân quyeàn, nhaân phaåm thì taïi Saøigoøn, thì CLB/NVB cuûa LM chuû nhieäm Nguyeãn Thaùi Hôïp vôùi söï yeåm trôï ñaéc löïc cuûa LM Huyønh Coâng Minh cuõng “voâ tö” toå chöùc moät buoåi sinh hoaït roän raøng, goïi laø Toïa Ñaøm veà Vaên Hoùa Giaùo Duïc, khi maø ngöôøi tín höõu ngu heøn nhaát vaãn chöa heát tuûi hoå vì: sau hôn 30 naêm ñaát nöôùc goïi laø ñaõ thoáng nhaát, rieâng trong laõnh vöïc giaùo duïc, Giaùo hoäi cuûa hoï môùi chæ ñöôïc chen chaân vaøo vieäc giaûng daïy caùc Lôùp Maàm, töùc laø tieàn Maãu Giaùo!!!

 

        Coù caâu chuyeän cuôøi nhaø Ñaïo ñaõ ñöôïc moät linh-muïc chuû-teá keå keøm theo baøi giaûng trong Thaùnh-leã maø coù theå ñoái vôùi moät soá ngöôøi thì laø thuoäc loaïi chuyeän hôi khoù nghe.
        Caâu chuyeän ñaïi-khaùi noùi raèng vaøo moät buoåi chieàu muøa ñoâng noï coù ngöôøi khaùch ñöôøng xa lôõ ñoä gheù laïi xin taù-tuùc qua ñeâm taïi moät tu-vieän hay ñan-vieän gì ñoù. Vò beà treân maõi sau moät hoài laâu luôõng-löï môùi thuaän cho ngöôøi khaùch naøy troï laïi nhöng chæ cho ôû taïi gian phoøng nôi coång nhaø doøng thöôøng ñeå khaùch vaõng-lai chôø ñôïi. Ñeán nöûa ñeâm, phaàn thì phoøng khoâng coù loø suôûi, khoâng chaên neäm hay baát cöù thöù gì khaùc ngoaøi moät töôïng chòu naïn lôùn baèng goã treân caây Thaùnh-giaù döïng saùt töôøng laïi theâm ngoaøi trôøi ñang ñoå tuyeát, oâng khaùch khoâng nguû ñuôïc vì laïnh. OÂng loay-hoay maõi khoâng coù caùch naøo bôùt laïnh neân ñaønh ngaû caây Thaùnh-gíaù xuoáng ñoát ñeå söôûi qua ñeâm. Saùng sôùm hoâm sau, moät thaày doøng ra xem chöøng ñaõ söûng-soát khi nhìn thaáy söï vieäc beøn voäi vaøo baùo vôùi beà treân. Caû nhaø doøng keùo ra chöùng-kieán haønh-ñoäng gôû laï naøy vaø moãi ngöôøi moät caâu naëng neà keát-toäi haønh-ñoäng phaïm-thöôïng cuûa ngöôøi khaùch vì ñaõ daùm “ñoát” Chuùa. Giöõa nhöõng aùnh maét ñang nhìn mình ñaày phaãn-noä, ngöôøi khaùch lôõ ñuôøng khoâng coù veû gì boái-roái hay moät lôøi choáng cheá naøo laïi thaûn nhieân cuùi xuoáng bôùi ñoáng tro coøn noùng vaø sau ñoù hoûi laïi moïi ngöôøi laø taïi sao noùi oâng ta ñoát Chuùa maø tìm trong tro laïi khoâng thaáy soï vaø xöông Chuùa ñaâu caû...Caâu chuyeän ñeán ñaây cuõng laø chaám döùt baøi giaûng vaø linh-muïc tieáp-tuïc daâng leã.
        Sau ñoù, nhaân caâu chuyeän trao ñoåi vôùi moät chò doøng treû töø Vieät-Nam sang “tu hoïc”, vaø ñang luùc chò naøy cao gioïng nhaø tu naøy no,ï beøn laøm thöû moät traéc-nghieäm ngay vôùi thaønh-phaàn “ñaïo só” naøy baèng caùch nhaéc ñeán baøi giaûng xem sao thì nöõ-tu naøy ngôù ra, khoâng nhôù laø leã vöøa roài oâng cha giaûng gì nöõa...Vôùi nöõ-tu ñang ñi “taàm hoïc” maø coøn voâ-taâm nhö theá thì laáy ñaâu ra soá ñoâng tín-höõu chuyeân taâm laéng nghe ñeå maø suy maø hieåu... Theá thì laáy ñaâu ra maø gaãm maø suy... Vaø theá thì hoùa ra ngöôøi tu cuõng chaúng khaùc chi ngöôøi phaøm-tuïc ngoaøi caùi aùo che thaân, coøn loøng daï cuõng laõng-ñaõng phieâu-baït ñaâu ñoù, cuõng taâm baát taïi chöù ñaâu coù yeân beà neùp boùng Chuùa nhö theá-gian vaãn cöù töôûng. Theá môùi bieát, trong höôùng nhìn taâm-linh maø neáu cöù neä vaøo caùi aùo, caùi danh xöng ñeå kyù-thaùc söï tin töôûng veà hay dôû, hôn keùm thì chaúng hôn gì ngöôøi ñôøi theá-gian laøm caùi vieäc khen phoø-maõ toát aùo maø thoâi.
        Tuy nhieân, caùi lyù leõ xöa nay cuûa tuyeät-ñaïi ña-soá ngöôøi ta trong ñaïo vaãn cöù khö-khö cho laø nhöõng ngöôøi coù chöùc thaùnh thì ñuông nhieân phaûi gioûi-giang, toát laønh saùng-laùng, ñaïo-ñöùc vaø noùi ñaâu ñuùng ñoù moïi ñaøng, ngay cho duø coù noùi nhaêng noùi cuoäi thì cuõng vaãn coù nhieàu keû höôûng-öùng vaø chaáp-nhaän deã-daøng. Chính vì theá maø voâ-tình ñaõ dung-döôõng cho nhöõng ngöôøi mang chöùc thaùnh caùi quyeàn aên noùi “thoaûi-maùi”, thoaûi-maùi ñeán ñoä böøa-baõi khoâng caàn giöõ gìn yù-töù gì caû nhöng vaãn coù ngöôøi taùn thöôûng hoaëc a-toøng!
        Caâu chuyeän “duï-ngoân” treân chính laø thöïc-traïng lieân-heä ñeán nhieàu thoùi-tuïc leäch-laïc vaãn coøn tuø ñoïng trong caùch soáng ñaïo noùi chung vaø caùch bieåu toû loøng moä-meán caùch haøm-hoà noùi rieâng cuûa phaàn lôùn tín-höõu Vieät-Nam ñöôïc duy-trì vaø baûo-veä theo loái nhìn coøn laïi töø Trung-coå. Thieân Chuùa luoân ñöôïc ñem ra laøm bình-phong, laøm buøa hoä-meänh ñeå ngöôøi ta tha hoà maø troùi buoäc nhau, maø haønh-xöû theo quyeàn-löïc. Vì nuùp vaøo Chuùa ñeå lôïi-duïng cho neân trong cô-cheá Giaùo-hoäi cuõng dieãn ra nhöõng maøn bi haøi chaúng khaùc gì saân-khaáu cuoäc ñôøi. Ngöôøi ta vaãn döïa vaøo quyeàn-löïc ñeå cai-trò nhau chöù khoâng cuøng nhau duøng naêng-löïc ñeå phuïc-vuï cuõng nhö thay vì laáy uy-tín maø ñoái-nhaân xöû-theá thì laïi duøng uy-quyeàn maø aùp-ñaûo anh em. Trong khi ñôøi soáng cuûa Giaùo-hoäi vaãn qua ñi haøng naêm ñeàu-ñaën vôùi hai muøa saùm-hoái laø Muøa Chay vaø Muøa Voïng thì Coâng-giaùo Vieät-Nam chæ laên theo caùi voøng troøn tít muø ñoù trong nhöõng chieác aùo luïa-laø, nhung gaám khoâng moät neùt sôøn, moät veát xöôùc. Boán chöõ Coâng-giaùo Vieät-Nam ôû ñaây phaûi hieåu laø bao goàm caû trong nöôùc laãn haûi-ngoaïi.
        Hoäi-thaùnh Coâng-giaùo vöøa traûi qua moät Muøa Chay vôùi 40 ngaøy theo chaân Ñöùc Ki-toâ leân ñænh nuùi tónh-taâm vaø caàu nguyeän; ñeå tröïc-dieän vôùi ma-quyû vaø nhöõng tieåu-xaûo cuûa chuùng. Ñöùc Ki-toâ ñaõ bình-an trôû laïi ñeå tieáp-nhaän noát söù-maïng coøn laïi laø caây thaäp-giaù chôø ôû cuoái chaëng ñöôøng cöùu-ñoä. Vì vaäy maø Hoäi-thaùnh giôø ñaây môùi coù ñöôïc nieàm hoan-laïc laõnh-nhaän Tin Möøøng Phuïc-sinh nhö chuùng ta ñang coù baèng nhöõng ngaøy leã nghæ töng böøng mang yù-nghóa veà moät huyeàn-nhieäm trong Ñaïo Chuùa. Chæ baáy nhieâu ñoù laø xong moät nieàm tin.
        Moãi khi Phuïng-vuï baét ñaàu vaøo Muøa Chay vaø Muøa Voïng thì nhaø thôø naøo, toøa giaûng naøo cuõng reàn vang moät caâu “chuù” laø haõy xeù loøng chöù ñöøng xeù aùo, nhöng loøng laø ñaâu vaø aùo laø ñaâu thì khoù ñònh-höôùng vaø naém ñuùng ñöôïc. Cho neân duø ñaõ bao Muøa Chay qua; ñaõ bao baøi giaûng ñeán vôùi bao theá-heä theo naêm thaùng ñöôïc ñaøo-taïo neân thì cuõng laïi laø baáy nhieâu lôùp buïi ñoùng cöùng trong loøng, phuû ñaày vai aùo ñeå voâ-tình baûo veä cho caû hai khoâng heà bò moät veát caøo veát caáu. Theá laø loøng vaãn nhôûn-nhô phoùng-tuùng vaø aùo thì khoûi noùi, caøng ngaøy caøng möôït-maø ñoû thaém, hoàng töôi thaät ñeïp nhö khaåu-hieäu “toát ñaïo ñeïp ñôøi”.
        Nhìn saâu laïi quaù-khöù, xeù naùt manh aùo vaûi cuûa cha oâng môùi thaáy daân mình ñaùng toäi nghieäp laøm sao vaø nöôùc mình khoán-khoå theá naøo. Keå töø thuôû ban ñaàu laäp-quoác vôùi huyeàn-thoaïi traêm tröùng ñaõ mang nghieäp phaân ly. Roài maùu ñoå thaønh soâng, xöông gaày thaønh nuùi môùi ngaên ñöôïc loøng tham cuûa keû thuø phöông Baéc ñeå toâ boài vaø gìn giöõ moät daûi ñaát cong queo hình chöõ S cho ñeán nay, coù choã cho nhaø thôø moïc leân ngaát ngheåu, cho chuøa chieàn aâm-u chuoâng moõ. Nhöng roài sao nöõa?.. Laø Tin Möøng cuûa Chuùa sau maáy traêm naêm beùn reã nôi maûnh ñaát khoán-khoå naøy ñaõ bò xeáp haøng ngoài chôø quy-cheá “xin cho”. Ñoù laø ñaùo-lyù taän-tình cho caùi caâu chuù “ñoàng-haønh cuøng daân-toäc” töø sau naêm 1954 taïi Mieàn Baéc vaø sau 30-4-1975 taïi Mieàn Nam. Vaø hai chöõ “daân-toäc” ôû ñaây phaûi hieåu theo nghóa cuûa ngöôøi coäng-saûn, nghóa laø chính hoï.
        Bao nhieâu bieán ñoåi tang-thöông ñeán vôùi ñoàng-baøo maø chaúng ñöôïc bao vò leân tieáng, beânh vöïc. Bao nhieâu chuyeän baát-coâng dieãn ra haøng ngaøy trong cuoäc soáng cuõng chöa thaáy giaùo-hoäi naøo ñoäng-taâm ñuû. Vì sao? Vì giaùo-hoäi naøy tuyeân-ngoân khoâng laøm chính-trò, giaùo-hoäi kia minh-ñònh laäp-tröôøng trung vôùi ñaûng, hieáu vôùi laõnh-ñaïo... Caùc “thöùc-gia”û cuõng nhö “thöùc thieät” trong ñaïo thì soáng theo “ñöùc vaâng lôøi”, suoát ba möôi maáy naêm qua cöù veânh-vang vôùi caây choåi loâng gaø maø nghó raèng trong tay mình ñang caàm leänh tieãn, caàm côø hieäu cho neân thi nhau vaùc chaïy loøng-voøng laøm vui nhaø nöôùc khoâng thaáy meät. Caùc quaàn-ñaûo Hoaøng Sa, Tröôøng Sa maát nhöng vieân gaïch laùt beáp nhaø caùc vò vaãn coøn. AÛi Nam-quan, thaùc Baûn Gioác... chuyeån sang phaàn ñaát cuûa Taàu thì cuõng vaäy thoâi, coù ai ra ñeán ñaáy ñaâu maø caàn. Nhaø nöôùc caét daâng ngoaïi-bang laø chính-saùch vaø hoï laø thaàn-daân neân cöù hoan-hoâ theo, cöù lôùp-lang hoïp haønh ñao to buùa lôùn vaø nguû ngon vì ñaõ lo xong chuyeän “coâng giaùo vaø daân toäc”.
        Toân-giaùo khoâng laøm chính-trò, Giaùo-hoäi khoâng naém quyeàn cai-trò nhöng Giaùo-hoäi phaûi leân tieáng vôùi baát cöù quyeàn-löïc naøo vi-phaïm nhöõng quyeàn caên-baûn cuûa con ngöôøi, ñöa con ngöôøi trôû laïi thôøi noâ-leä khi bò ñem ñi rao baùn nhö nhöõng moùn haøng. Theá-giôùi la to tröôùc con soá haøng traêm ngaøn treû em Vieät-Nam bò baùn ñi laøm noâ-leä tình-duïc; haøng traêm ngaøn thanh-nieân, thieáu nöõ Vieät-Nam bò ñem xuaát-khaåu laøm coâng-nhaân taïi caùc nöôùc khaùc trong nhöõng hoaøn-caûnh bò baïo-haønh, bò ngöôïc ñaõi, bò boû maïng öùc-oan khuaát-khuùc... Taát caû ñeàu laø nhöõng ngöôøi anh em cuûa Ñöùc Ki-toâ heát thaûy, nhöng Giaùo-hoäi ôû ñaâu...Im laëng. Thì ra caùc ñaáng caùc baäc vaáp phaïm vaøo nhöõng ñieàu thieáu-soùt hôi nhieàu vaø naëng-neà hôn giaùo daân.
        Ñaõ coù raát nhieàu nhaän-xeùt cho raèng hôn bao giôø heát, Coâng-giaùo Vieät-Nam ñang treân ñaø phoùng ngoaïi vaø chuoäng hö danh thaät traàm-troïng. Xaõ-hoäi caøng ngaøy caøng baát-an vôùi söï cheânh-leäch quaù xa treân caùn caân giaøu ngheøo. Hai laõnh-vöïc giaùo-duïc vaø y-teá caøng ngaøy caøng toài-teä. Ngöôøi ngheøo maø phaûi ñi beänh-vieän thì chæ coù ñöôøng cheát vì khoâng ñöôïc chöõa trò kòp thôøi cuõng nhö khoâng coù côm aên vaø thuoác uoáng. Chính töø nhöõng nôi ñaây, Ñöùc Ki-toâ mong chôø anh em Ngöôøi ñeán ñeå thi-haønh söù-maïng yeâu thöông vaø phuïc-vuï chöù khoâng phaûi laø nhöõng coâng-trình xaây caát ñoà-soä, nguy-nga cuûa caùc doøng tu, caùc thaùnh-ñöôøng. Quyeàn-bính cuûa Giaùo-hoäi bò xaâm-phaïm vaø töôùc-ñoaït daàn ñeå trôû thaønh bò thaàn-phuïc quyeàn-löïc cuûa ñaûng laõnh-ñaïo thì khoâng thaáy laø ñeà-taøi ñeå öu-tö, trong khi ñoù thì caùc ñaáng caùc baäc laïi teà-töïu roän-raøng taïi Ñoà Sôn ñeå toå-chöùc “hoäi thaûo quoác-teá” töø ngaøy 12 ñeán 15-2-2009 veà “Traùch nhieäm xaõ hoäi trong boái caûnh kinh teá thò tröôøng”...
        Trong khoâng khí cuûa nhöõng ngaøy möøng Chuùa soáng laïi naøy, öôùc chi Giaùo-hoäi Vieät-Nam mau choùng ñöôïc phuïc-hoài söùc soáng taâm-linh maø vaùc laáy nhöõng caây thaäp-giaù thöïc söï coù Ñöùc Ki-toâ.