Vụ Tam Tòa
Cuộc Đọ Sức Giữa Bạo Lực Và Niềm Tin
Trần Hiếu
Khi theo doõi nhöõng dieãn bieán xaûy ra sau bieán coá coïng saûn ñaøn aùp tín höõu giaùo xöù Tam Toaø ngaøy 20/7, ngöôøi ta khoâng khoûi ngaïc nhieân tröôùc caùc ñaùp öùng nhanh choùng vaø thích ñaùng cuûa giôùi laõnh ñaïo Toaø Giaùm Muïc Giaùo Phaän Vinh. Maëc duø caùc giaûi phaùp thoûa ñaùng cho vaán ñeà chöa ñöôïc nhìn thaáy ôû cuoái chaân trôøi, ngöôøi ta coù lyù do ñeå tin raèng baïo löïc cuoái cuøng seõ bò chuøn böôùc.
Ñaây laø moät cuoäc ñoï söùc giöõa giôùi caàm quyeàn döïa vaøo baïo löïc vaø nhöõng ngöôøi döïa vaøo nieàm tin toân giaùo.
Ngay khi cuoäc bieán ñoäng vöøa xaûy ra, nhaø nöôùc ñaõ cöû moät phoù thuû töôùng, oâng Nguyeãn Sinh Huøng, ngöôøi goác Ngheä An, vaøo Quaûng Bình ñeå chæ ñaïo cuoäc ñaøn aùp. Hoï ñaùnh giaù ñaây laø moät bieán coá quan troïng, caàn daäp taét söï phaûn khaùng cuûa giaùo daân baèng moïi bieän phaùp traán aùp ngay töø ñaàu.
Trong khi ñoù, cuøng ngaøy bieán ñoäng, Ñöùc Cha Phaoloâ Maria Cao Ñình Thuyeân, Giaùm Muïc Giaùo Phaän Vinh, ñaët chaân ñeán New York, Hoa Kyø. Töø nöôùc ngoaøi, ngaøi ñaõ nhanh choùng baøy toû tình hieäp thoâng vôùi caùc tín höõu naïn nhaân vaø noùi leân nieàm tin töôûng nôi caùc coäng söï vieân cuûa ngaøi.
Trong laù thö ñeà ngaøy 22/7, ngaøi vieát, “Tröôùc tieân cha xin chia seû noãi ñau vôùi anh chò em giaùo daân Tam Toaø, caùch rieâng nhöõng ngöôøi ñaõ bò coâng an ñaùnh ñaäp vaø baét giöõ… Ñöôïc cha Toång Ñaïi Dieän vaø quùy cha töôøng trình söï vieäc, toâi an taâm, tin töôûng vaøo söï khoân ngoan vaø nhieät thaønh cuûa quùy cha vôùi gaàn 500 ngaøn giaùo daân Giaùo Phaän Vinh. Toâi an taâm hôn khi bieát quùy cha cuøng taát caû anh chò em ñang cuøng ‘moät loøng moät yù’ laøm neân söùc maïnh cuûa nhöõng ngöôøi tin Chuùa, vaø ñang heát mình vôùi giaùo phaän trong tình hieäp thoâng vaø lieân ñôùi”.
Ñoái vôùi vò giaùm muïc 82 tuoåi soáng trong cheá ñoä töø thuôû nhoû, vieäc nhaø caàm quyeàn ñaøn aùp caùc naïn nhaân voâ toäi khoâng phaûi laø ñieàu ngaïc nhieân. Nhöng nhôø caùc phöông tieän thoâng tin hieän ñaïi, vieäc lieân laïc giöõa toaø Giaùm Muïc vôùi caùc coäng söï trôû neân deã daøng, vì vaäy, maëc duø ôû nöôùc ngoaøi, ngaøi vaãn coù theå ñieàu khieån vaø tieán haønh coâng vieäc moät caùch nhòp nhaøng.
Vaøo Chuû Nhaät 26/7, treân 200 ngaøn cuûa gaàn nöûa trieäu giaùo daân Ngheä Tónh Bình, ñaõ ñoàng loaït xuoáng ñöôøng, ñeå phaûn khaùng nhaø caàm quyeàn vaø baøy toû tình hieäp thoâng vôùi caùc naïn nhaân Tam Toaø. Taïi caùc quaûng tröôøng nhaø thôø, coù nôi taäp trung caû 30, 40 ngaøn ngöôøi, hoï ñaõ neâu cao khaåu hieäu, “Caàu nguyeän cho giaùo daân Tam Toaø bò coâng an Quaûng Bình ñaùnh ñaäp vaø baét giöõ”.
Laäp töùc vaøo ngaøy hoâm sau, 27/7, cheá ñoä ñaùp öùng baèng caùch ñaùnh ñaäp hai linh muïc vaø baét ñi moät soá giaùo daân. Linh muïc Nguyeãn Ñình Phuù, khi vöøa ñeán neàn ñaát nhaø thôø Tam Toaø, ñaõ bò haønh hung bôûi moät nhoùm coân ñoà, tröôùc söï hieän dieän cuûa coâng an. Sau ñoù, linh muïc Ngoâ Theá Bính, ñeán cô quan nhaø nöôùc ñeå khieáu naïi, vaø khi vieân phoù tænh vöøa böôùc ra khoûi cô quan, ngaøi ñaõ bò moät nhoùm coân ñoà, vaây ñaùnh troïng thöông. Moät soá giaùo daân khaùc cuõng bò ñaùnh ñaäp vaø bò coâng an baét giöõ. Tröôùc baàu khí ñaøn aùp naëng neà, haèng traêm giaùo daân xöù Tam Toaø ñaõ boû nhaø cöûa, ruoäng nöông taïm thôøi laùnh naïn sang caùc vuøng khaùc. Ñaây laø chieâu thöùc khuûng boá raäp khuoân các cheá ñoä ñoäc taøi ñaõ töøng aùp duïng ñeå traán aùp. Tuy nhieân, ñoøn phaûn khaùng khoâng laøm ngöôøi tín höõu chuøn böôùc maø traùi laïi, chuùng ñaõ laøm cho dö luaän ngaõ veà phiaù caùc naïn nhaân.
Moät tuaàn sau, vaøo ngaøy 2/8, toaøn theå giaùo daân khaép treân 170 giaùo xöù laïi tieáp tuïc chieán dòch hieäp thoâng baèng caùc cuoäc tuaàn haønh vaø tham döï thaùnh leã caàu nguyeän taïi caùc nhaø thôø.
Trong caùc cuoäc gaëp gôõ vôùi caùc giôùi chöùc giaùo phaän, nhaø caàm quyeàn yeâu caàu baêng khaåu hieäu caét boû cuïm töø “bò coâng an ñaùnh ñaäp vaø baét giöõ”, nhöng ñaõ bò töø choái thaúng thöøng. Ñaây laø söï kieän hieám khi xaûy ra nôi ñaát nöôùc coïng saûn. Taäp theå tín höõu Vinh, döôùi söï ñieàu khieån cuûa caùc chuû chaên, ñaõ khoâng ngaàn ngaïi toá caùo söï ñaøn aùp cuûa baïo quyeàn moät caùch coâng khai roõ raøng. Ñoù laø thoâng ñieäp loan truyeàn söï thaät, ñoøi coâng lyù, ñöôïc ngang nhieân göûi ñeán cheá ñoä. Böùc thoâng ñieäp cuõng ñöôïc göûi tôùi nhöõng ngöôøi thieän chí, trong cuõng nhö ngoaøi nöôùc, raèng tröôùc söï böùc baùch traán aùp, ngöôøi tín höõu Vinh khoâng ngaïi tranh ñaáu vaø hy sinh.
Trong cuoäc phoûng vaán vôùi moät haõng thoâng taán quoác teá, linh muïc Voõ Thanh Taâm, Toång Ñaïi Dieän Giaùo Phaän Vinh, noùi raèng ngöôøi giaùo daân Vinh saün saøng töû ñaïo. Ngaøi noùi, “Hoï cho toâi hay khoâng coù con ñöôøng naøo leân Thieân Ñaøng chaéc chaén vaø nhanh choùng nhaát cho baèng töû ñaïo.” Veà phía dö luaän, chæ trong moät thôøi gian ngaén, ñaõ coù treân haøng traêm baûn tin veà Tam Toaø ñöôïc phoå bieán treân caùc haõng truyeàn thoâng quoác teá. Vuï giaùo daân xuoáng ñöôøng vaø hai linh muïc bò haønh hung ñöôïc haõng tin Coâng Giaùo Zenit toaøn caàu loan tin. Caùc Toaø Ñaïi Söù Myõ, Phaùp, Ñöùc cuõng löu taâm vaán ñeà vaø ñaõ tieáp xuùc vôùi caùc giôùi chöùc taïi Toaø Giaùm Muïc Xaõ Ñoaøi.
Cuoäc ñaøn aùp ñaõ gaây phaãn noä vaø taïo tieáng vang nôi coäng ñoàng ngöôøi Vieät, trong cuõng nhö ngoaøi nöôùc. Nhieàu nôi ñaõ baøy toû tình hieäp thoâng baèng caùc cuoäc leã ñoát neán caàu nguyeän. Nhieàu ngöôøi, laâu nay vaãn khoan dung vôùi caùc chieâu thöùc aùp böùc cuûa cheá ñoä, qua bieán coá naày, ñaõ thay ñoåi thaùi ñoä. Hoï thoát leân, “Ñaõ quùa ñuû! Haõy ngöng ngay caùc haønh vi taøn aùc!”
Đặc biệt, hôm Thứ Bảy 15-8-2009 nhân Lễ Kính Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Bổn mạng giáo phận Vinh, hơn 200 ngàn giáo dân từ khắp 18 giáo hạt trong giáo phận đã bất chấp mọi mưu toan ngăn cản bằng hành hung, dọa nạt, khủng bố của công an nhà nước, một lòng một dạ vượt hàng trăm cây số về Xã Đoài để tham dự Thánh Lễ do đức cha Cao Đình Thuyên chủ tế cùng với hàng trăm linh mục để cầu nguyện cho Tam Tòa và để nghe ngài mạnh mẽ lên tiếng tuyên xưng trong bài giảng: “Giáo phận Vinh không phải chỉ có một Cao Đình Thuyên mà có cả 500,000 Cao Đình Thuyên”.
Nhìn toaøn caûnh, chuùng ta thaáy raèng, cuoäc ñoái ñaàu vôùi baïo quyeàn ñaõ ñöôïc ñieàu haønh moät caùch ngoaïn muïc. Vôùi caùc bieán chuyeån ñang xaûy ra, vaø caùch thöùc ñoái phoù cuûa Toaø Giaùm Muïc Xaõ Ñoaøi, chuùng ta coù lyù do ñeå kyø voïng moät giaûi phaùp hôïp tình hôïp lyù roài seõ ñöôïc thöïc hieän.-